Πώς μπορεί να σωθεί το εγκαταλειμμένο Καταφύγιο του Καλλιδρόμου;

Το Καταφύγιο του Καλλιδρόμου, χτισμένο σε υψόμετρο 1.030 μέτρων, λίγο πιο ψηλά από την πανέμορφη Λίμνη της Νευρόπολης, έχει μια μακρά ιστορία λειτουργίας, ζημιών και εγκατάλειψης.

Το κτίριο ανήκει στον Όμιλο Φίλων Υπαίθρου Λαμίας (ΟΦΥΛ) και την Ομοσπονδία Φυσιολατρικών Ορειβατικών Εκδρομικών Σωματείων Ελλάδος. Άρχισε να κατασκευάζεται στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και ολοκληρώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960 (περί το 1961), παράλληλα με τη γενικότερη άνθηση της οργανωμένης ορειβασίας στην Ελλάδα και την ίδρυση των τοπικών συλλόγων.

Αρχικά χτίστηκε ως ένας μικρός, υποτυπώδης ορεινός σταθμός για να εξυπηρετεί τους ορειβάτες, που επισκέπτονταν το βουνό και τη Λίμνη. Με το πέρασμα των δεκαετιών δέχτηκε ορισμένες επεκτάσεις και διορθώσεις, μέχρι τις μεγάλες επισκευές του 1999, που του έδωσαν την τελική του μορφή, πριν αφεθεί οριστικά στην τύχη του.

Είναι χωρητικότητας περίπου 24–35 ατόμων. Την δεκαετία του ’90 αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα και εκτεταμένες φθορές, που το ανάγκασαν να παραμείνει κλειστό για μια πενταετία. Μετά από μεγάλες προσπάθειες και εργασίες αποκατάστασης, που ανέλαβε ο ΕΟΣ Λαμίας, το καταφύγιο άνοιξε ξανά επίσημα τον Νοέμβριο του 1999.

Παρά την προσωρινή του αναζωογόνηση, το καταφύγιο δεν κατάφερε να διατηρήσει σταθερή τη λειτουργία του λόγω έλλειψης πόρων, συνεχών βανδαλισμών και δυσκολιών στη μόνιμη φύλαξή του. Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 2000, ορειβάτες και τοπικοί φορείς κατέγραφαν μια εικόνα πλήρους εγκατάλειψης με σπασμένα τζάμια, λεηλασίες και φθορές στο εσωτερικό του.

Κατά καιρούς έχουν γίνει μεμονωμένες προσπάθειες από εθελοντές, μέλη του ΕΟΣ Λαμίας και τοπικούς συλλόγους, για τον καθαρισμό και τη στοιχειώδη συντήρηση του χώρου, ώστε να μπορεί να φιλοξενήσει οργανωμένες ορειβατικές ομάδες ή δράσεις.

Ωστόσο, η έλλειψη ενός μόνιμου διαχειριστή, που θα ζει ή θα εργάζεται εκεί, και η απουσία κεντρικής χρηματοδότησης για τη θωράκιση των υποδομών, καθιστούν οποιαδήποτε προσπάθεια βραχυπρόθεσμη, με αποτέλεσμα το κτίριο να παραμένει κλειστό και εκτεθειμένο στις καιρικές συνθήκες και σε κακόβουλες ενέργειες.

Για να βγει από το αδιέξοδο αυτό της πλήρους απαξίωσης, πρέπει να βρεθεί μια λύση, νομικά και διοικητικά ρεαλιστική και δοκιμασμένη. Μια πρόταση που βρίσκει εφαρμογή για τη διάσωση δημόσιων ή συλλογικών περιουσιακών στοιχείων στην Ελλάδα. Θα μπορούσε ο Δήμος Αμφίκλειας – Ελάτειας, στον οποίο υπάγεται διοικητικά το γεωγραφικό αυτό τμήμα του Καλλιδρόμου, να έρθει σε επικοινωνία με τους ιδιοκτήτες και να τους προτείνει ένα σχήμα συνεργασίας, που να περιλαμβάνει τα εξής βήματα:

Υπογραφή μιας Προγραμματικής Σύμβασης ή ενός Συμφωνητικού Μακροχρόνιας Παραχώρησης Χρήσης (π.χ. για 20-30 χρόνια) από το Σύλλογο και την Ομοσπονδία προς τον Δήμο, με τον ρητό όρο ότι ο Δήμος αναλαμβάνει την υποχρέωση να το ανακατασκευάσει και να το αξιοποιήσει ως ορειβατικό καταφύγιο και κέντρο περιβαλλοντικής ενημέρωσης.

Μόλις ο Δήμος αποκτήσει τη νόμιμη χρήση του ακινήτου, αποκτά αυτόματα και το δικαίωμα, την «ωριμότητα», να υποβάλει φάκελο υποψηφιότητας σε διάφορα χρηματοδοτικά εργαλεία, LEADER, Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα Στερεάς Ελλάδας, Πράσινο Ταμείο κλπ

Για να μην ξανακλείσει το καταφύγιο μετά την ανακαίνιση, η πρόταση πρέπει να προβλέπει ένα βιώσιμο μοντέλο διαχείρισης. Ο Δήμος, αφού το επισκευάσει, μπορεί να το εκμισθώσει μέσω δημόσιου διαγωνισμού σε ιδιώτη, ο οποίος θα ζει στην ευρύτερη περιοχή, θα προσφέρει υπηρεσίες εστίασης/διαμονής και θα αναλάβει τη φύλαξη και τη συντήρησή του.

Όλοι πρέπει να καταλάβουν, και οι της Ομοσπονδίας και οι τοπικοί υπεύθυνοι και αρμόδιοι, ότι είναι ανάγκη να αλλάξουμε σελίδα και αυτή η εικόνα να αποτελέσει παρελθόν.

Στέφανος Σταμέλλος

https://www.e-ecology.gr
https://www.facebook.com/stefanos.stamellos/