Νερό: όταν απαξιώνεις το δημόσιο, ο ιδιώτης εμφανίζεται ως «σωτήρας»

Υπάρχει ένα ιδεολόγημα που επαναλαμβάνεται μονότονα: το ιδιωτικό είναι αποτελεσματικό και καλό, ενώ το δημόσιο είναι αναποτελεσματικό και κακό. Μόνο που η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Και, κυρίως, υπάρχει ένας μηχανισμός -κυβερνητικός- πίσω από αυτή την εικόνα, που προσπαθεί να κρύβεται.

Τι κάνει; Πρώτα υπονομεύει μια δημόσια υπηρεσία. Της κόβει χρηματοδότηση και προσωπικό, δεν ανανεώνει τον εξοπλισμό της, δεν ενισχύει την τεχνική της επάρκεια. Ύστερα έρχεται η απαξίωση. Η υπηρεσία δυσκολεύεται να ανταποκριθεί. Ο πολίτης ταλαιπωρείται, περιμένει, αγανακτεί. Και τότε ακούει το περίφημο: «Βλέπετε; Το Δημόσιο δεν μπορεί. Χρειαζόμαστε τους ιδιώτες». Και έτσι φτάνουμε στην ιδιωτικοποίηση και στην εμπορευματοποίηση σημαντικών κοινωνικών αγαθών. Ως αυτονόητη πλέον λύση.

Κάπως έτσι φαίνεται να εξελίσσεται και η υπόθεση του νερού. Το επιχείρημα είναι γνωστό. Τι σου λένε; οι σημερινοί φορείς  -ΔΕΥΑ- είναι πολλοί και κατακερματισμένοι, υποστελεχωμένοι, υπερχρεωμένοι, χωρίς την απαραίτητη τεχνική επάρκεια. Άρα πρέπει να συγκεντρωθούν, να «εκσυγχρονιστούν», να λειτουργήσουν με οικονομικά και επιχειρηματικά κριτήρια.

Μα αλήθεια, ποιος δημιούργησε αυτή την κατάσταση; Αν οι δημόσιες και δημοτικές δομές έχουν ελλείψεις σε προσωπικό, πόρους και τεχνική υποστήριξη, η λύση είναι να τις εγκαταλείψουμε ή να τις ενισχύσουμε; Αν ένας δήμος δεν μπορεί να συντηρήσει το δίκτυό του, επειδή δεν διαθέτει μηχανικούς και χρήματα, γιατί να αποτελεί αυτό επιχείρημα υπέρ της απομάκρυνσης του Δήμου από τη διαχείριση του νερού;

Το νερό όμως δεν είναι ένα οποιοδήποτε εμπόρευμα. Είναι κοινωνικό αγαθό και προϋπόθεση της ίδιας της ζωής. Και εδώ βρίσκεται η ουσία της συζήτησης. Όταν η διαχείρισή του μεταφέρεται σε μεγαλύτερες και πιο συγκεντρωτικές δομές, με ισχυρότερο ρυθμιστικό και επιχειρηματικό χαρακτήρα, μεγαλώνει και η απόσταση ανάμεσα στον πολίτη και σε εκείνον που αποφασίζει για το νερό του. Και κάποια στιγμή ο καταναλωτής μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με μια πολύ απλή λογική: αν δεν πληρώσεις, δεν έχεις νερό.

Το νερό δεν πρέπει να γίνει το επόμενο «ηλεκτρικό ρεύμα», χρηματοοικονομικό προιόν και εμπόρευμα!. Δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ακόμη ένα πεδίο αγοράς, όπου η «ανάκτηση του κόστους» τελικά μεταφράζεται σε ολοένα μεγαλύτερο κόστος για τον πολίτη. Η απάντηση στα προβλήματα των ΔΕΥΑ και των δημοτικών υπηρεσιών δεν είναι η εγκατάλειψή τους. Είναι στελέχωση, χρηματοδότηση, τεχνική υποστήριξη, συνεργασία και δημοκρατικός έλεγχος.

Γιατί η ερώτηση που πρέπει επιτέλους να απαντηθεί είναι: Μήπως πρώτα αφήνετε το Δημόσιο να αποτύχει και μετά χρησιμοποιείτε την αποτυχία του ως επιχείρημα, για να παραδώσετε το αγαθό στους ιδιώτες; Αν συμβαίνει αυτό, τότε δεν πρόκειται για μονόδρομο. Πρόκειται για πολιτική επιλογή.

Στέφανος Σταμέλλος
https//www.e-ecology.gr
https://www.facebook.com/stefanos.stamellos/