Οι πολίτες ζητούν καλύτερη προετοιμασία από την Ευρώπη για τις επερχόμενες κρίσεις (photos & video)

Ως δημοσιογράφος του STAR Κεντρικής Ελλάδας–παρατηρητής για 3η φορά στις εργασίες του Citizens’ Panel στις Βρυξέλλες, 22 με 24 Μάϊου 2026,  είχα την ευκαιρία να δω από κοντά,  μια διαδικασία που φέρνει τους Ευρωπαίους στο κέντρο των αποφάσεων — όχι ως θεατές, αλλά ως συν-διαμορφωτές.

Στο forum συμμετείχαν 150 πολίτες από όλα τα κράτη-μέλη. Ανάμεσά τους και μια οργανωμένη ομάδα Ελλήνων πολιτών, που έφεραν μαζί τους εμπειρίες, προβληματισμούς αλλά και γνήσιο ενδιαφέρον για το πώς οι αποφάσεις του σήμερα επηρεάζουν τις γενιές του αύριο.

Το θέμα του πρώτου τριμήνου του 2026 του Ευρωπαϊκού Πάνελ Πολιτών ήταν για την Ετοιμότητα (European Citizens’ Panel on Preparedness), μιας πρωτοβουλίας της European Commission που έφερε κοντά 150 τυχαία επιλεγμένους πολίτες από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τη διαμόρφωση προτάσεων για την καλύτερη προετοιμασία της Ευρώπης απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.

Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στο πώς οι πολίτες μπορούν να αποκτήσουν πιο ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση κρίσεων, όπως φυσικές καταστροφές, πανδημίες, κυβερνοεπιθέσεις και γεωπολιτικές απειλές. Τα πάνελ συζήτησης εντάσσονται στη στρατηγική «Preparedness Union» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία επιδιώκει να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των κοινωνιών και να βελτιώσει τον συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών σε περιόδους έκτακτης ανάγκης.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών, οι συμμετέχοντες ανέδειξαν την ανάγκη για ενίσχυση της εκπαίδευσης και της ενημέρωσης των πολιτών σε θέματα ετοιμότητας, τη διασφάλιση αξιόπιστης και διαφανούς επικοινωνίας σε περιόδους κρίσης, καθώς και την προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στην πρόσβαση σε βασικά αγαθά και φάρμακα, στη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και θεσμών.

Οι προτάσεις των πολιτών συνδέονται άμεσα με τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ετοιμότητας, η οποία προβλέπει μεταξύ άλλων την ανάπτυξη στρατηγικών αποθεμάτων κρίσιμων αγαθών, τη βελτίωση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και την προώθηση της ατομικής προετοιμασίας των πολιτών για τις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης.

Το τελικό κείμενο συστάσεων που διαμορφώθηκε στις Βρυξέλλες παραδόθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αναμένεται να αποτελέσει σημαντική βάση για τη διαμόρφωση μελλοντικών πολιτικών στον τομέα της πολιτικής προστασίας και της διαχείρισης κρίσεων.

Η διαδικασία θεωρείται χαρακτηριστικό παράδειγμα συμμετοχικής δημοκρατίας, καθώς επιτρέπει στους πολίτες να συμβάλουν άμεσα στον σχεδιασμό ευρωπαϊκών πολιτικών που επηρεάζουν την καθημερινότητά τους.

Όπως επισημαίνουν ευρωπαϊκοί αξιωματούχοι, η αυξανόμενη συχνότητα και πολυπλοκότητα των κρίσεων καθιστά αναγκαία μια νέα κουλτούρα ετοιμότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη, με τη συμμετοχή τόσο των θεσμών όσο και των ίδιων των πολιτών.

Συχνά λέμε ότι η Ευρώπη πάσχει από “δημοκρατικό έλλειμμα”. Όμως εδώ, είδαμε ένα πείραμα που επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα σε κοινωνία και θεσμούς.

Η παρουσία της ελληνικής ομάδας ήταν ιδιαίτερα ενεργή, με ώριμες παρεμβάσεις, ουσιαστικές ανησυχίες και ενδιαφέρουσες προτάσεις. 

Μέλη της ελληνικής ομάδας πολιτών που έζησαν από κοντά την εμπειρία του διαλόγου μέσα από τα citizen panels μίλησαν για την συμμετοχή τους στα αναλυτικά γεγονότα του STAR Κεντρικής Ελλάδας.