Το ΦΕΚ του Χωροταξικού της Στερεάς ισχύει και παράγει έννομα αποτελέσματα

Ο Αντιπεριφερειάρχης Ευρυτανίας μιλώντας στην συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Στερεάς στο θέμα για τις αντλησιοταμιεύσεις στην Λίμνη Κρεμαστών, αναφέρθηκε και στο Περιφερειακό Πάρκο της Ευρυτανίας λέγοντας: «Το Περιφερειακό Πάρκο είναι μια κατεύθυνση. Είναι στον χωροταξικό μας σχεδιασμό από το 2018. Ωστόσο περιφερειακά πάρκα μέσα στην εθνική μας νομοθεσία δεν υπάρχουν. Θεωρήσαμε πάρα πολύ σημαντική πρωτοβουλία απ’ τη μεριά μας να μπορέσουμε, μέσω της διαδικασίας αυτής που ανέφερα νωρίτερα, να χαρακτηριστεί η Ευρυτανία ως βιώσιμος τουριστικός προορισμός κατά EUROPARC»

Απέφυγε ο κ Τασιός να πει ότι το 2018 υπήρχε στην εθνική νομοθεσία ο θεσμός των «περιφερειακών πάρκων», τον οποίο φρόντισε το 2019 ο τότε υπουργός ΥΠΕΝ, ο κ Χατζιδάκης, να τον καταργήσει. Και αυτό, όπως μου είπε τότε μια φίλη ερμηνεύοντας τα γεγονότα, έγινε ειδικά για την Ευρυτανία. Για να μην εμποδίζονται τα όποια επενδυτικά σχέδια του λόμπι των ΑΠΕ (ανεμογεννητριών, φωτοβολταικών και ΜΥΗΕ), από τα προστατευτικά στοιχεία του Περιφερειακού Πάρκου. Τώρα βέβαια να μην εμποδίζονται και τα σχέδια για την εκτροπή των ποταμών με τον ΕΥΡΥΤΟ και για τις αντλησιοταμιεύσεις στη Λίμνη.

Και αυτό γιατί, η ανακήρυξη της Ευρυτανίας ως «Περιφερειακό Πάρκο Αμιγούς Ορεινής Φύσης και Ορεινής Μεσογειακής Παραδοσιακής Κληρονομιάς» στο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΠΧΠ) Στερεάς Ελλάδας καθορίζει ένα σαφές όραμα προστασίας, που έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τη βιομηχανοποίηση του τοπίου.

Το επιχείρημα ότι δεν υφίσταται ως θεσμός αποτελεί μια συνηθισμένη νομικίστικη ερμηνεία, η οποία όμως δεν ευσταθεί χωροταξικά∙ και μπορεί να ακυρωθεί στα δικαστήρια. Η προσπάθειά τους να παρουσιάσουν ότι το Χωροταξικό είναι «στον αέρα», επειδή εκκρεμεί η ειδικότερη θεσμοθέτηση του Περιφερειακού Πάρκου, μπορεί να αντικρουστεί με συγκεκριμένα νομικά και θεσμικά επιχειρήματα. Η στρατηγική για να αντιμετωπιστεί αυτός ο ισχυρισμός μπορεί να βασιστεί στα εξής σημεία:

√  Το Χωροταξικό είναι ΦΕΚ και ισχύει Νόμιμα

Το Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΠΧΠ) Στερεάς Ελλάδας εγκρίθηκε με Υπουργική Απόφαση και δημοσιεύτηκε επίσημα σε ΦΕΚ (ΑΑΠ 299/14.12.2018). Το Χωροταξικό είναι ένας ενεργός, δεσμευτικός κανόνας δικαίου. Ακόμα κι αν η εξειδικευμένη μελέτη για την πλήρη ενεργοποίηση του «Πάρκου» καθυστερεί στην εφαρμογή της, η πολιτική κατεύθυνση και ο στρατηγικός χαρακτήρας, που έδωσε ο νομοθέτης στην Ευρυτανία ισχύουν κανονικά. Η διοίκηση δεν μπορεί να εγκρίνει έργα που έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τον εγκεκριμένο σχεδιασμό.

√  Η «Αρχή της Μη Αναστρέψιμης Βλάβης» (Νομολογία ΣτΕ)

Το ΣτΕ έχει πάγια θέση για τις περιοχές που τελούν υπό καθεστώς μελλοντικής ή θεσμοθετημένης προστασίας. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι ειδικές διαδικασίες, απαγορεύεται να γίνουν επεμβάσεις που θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα την περιοχή. Αν επιτραπεί η κατασκευή των έργων αντλησιοταμίευσης (εκσκαφές, τσιμέντα, γραμμές υψηλής τάσης), το Περιφερειακό Πάρκο θα ακυρωθεί στην πράξη πριν καν προλάβει να ολοκληρωθεί τυπικά. Το ΣτΕ προστατεύει τον σχεδιασμό από τέτοιες τετελεσμένες καταστροφές. Ακόμα και το Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, εισάγει περιορισμούς, που δείχνουν ότι το πνεύμα της νομοθεσίας πλέον στρέφεται στην προστασία των παρθένων ορεινών όγκων, γεγονός που δικαιώνει τον χαρακτηρισμό της Ευρυτανίας.

√ Η Ευρυτανία ως «Βιώσιμος Τουριστικός Προορισμός»

Το Χωροταξικό προτάσσει την παραδοσιακή κληρονομιά και τον ήπιο τουρισμό. Η ίδια η Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας, όπως είπε ο κ Τασιός, βρίσκεται ήδη σε διαδικασία πιστοποίησης ως βιώσιμος τουριστικός προορισμός κατά EUROPARC, στηριζόμενη ακριβώς στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Αυτό αποδεικνύει έμπρακτα ότι ο σχεδιασμός του Χωροταξικού για ήπια ανάπτυξη εφαρμόζεται∙ και δεν είναι «στον αέρα».

Μην ξεχνάμε επίσης ότι η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας έχει ήδη έτοιμο από μελετητικό γραφείο έναν εξειδικευμένο «Οδικό Χάρτη» για το Περιφερειακό Πάρκο από το 2021, που αποδεικνύει ότι υπάρχει δεδομένη και καταγεγραμμένη βούληση της Διοίκησης, η οποία απλώς έχει καθυστερήσει στο εκτελεστικό στάδιο. Κι αυτό με συγκεκριμένη ευθύνη της ίδιας της Διοίκησης.

Το γεγονός ότι το κράτος καθυστερεί να ολοκληρώσει το τυπικό σκέλος ενός Πάρκου, δεν δίνει το ελεύθερο σε καμία εταιρεία να το βιομηχανοποιήσει. Το ΦΕΚ του Χωροταξικού ισχύει, παράγει έννομα αποτελέσματα και απαγορεύει τη χωροθέτηση βαριών ενεργειακών υποδομών, που ακυρώνουν τον χαρακτήρα της Ευρυτανίας.

Στέφανος Σταμέλλος

https://www.e-ecology.gr
https://www.facebook.com/stefanos.stamellos