Θα αποδεχθούμε έναν κόσμο μόνιμης κρίσης, πολέμων και καταστροφής;

Παλιότερα θυμάμαι τα κόμματα -σήμερα δεν ξέρω τι κάνουν αφού δεν συμμετέχω σε κομματικούς σχηματισμούς- στις «θέσεις» των συνεδρίων τους -τις επόμενες μέρες έχουμε το Συνέδριο του ΚΚΕ- αφιέρωναν ειδικό κεφάλαιο για την ανάλυση της διεθνούς κατάστασης και το πώς αυτή εκφράζεται στην ελληνική πραγματικότητα. Αυτό δηλώνει αυτόματα ότι δεν είμαστε νησίδα στον ωκεανό, αλλά ακολουθούμε τα ρεύματα με τους ανέμους και τις τρικυμίες των παγκόσμιων εξελίξεων.

Οι «θέσεις», ας πούμε, θα εκτιμούσαν, η επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ δείχνει ότι εδραιώνεται διεθνώς ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης, αυταρχικό, συγκεντρωτικό, εχθρικό προς τους θεσμούς, το διεθνές δίκαιο, τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά δικαιώματα. Η διοίκηση Τραμπ αξιοποιεί τις αντιφάσεις της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, τη διάλυση των κοινωνικών δεσμών, τη διεύρυνση των ανισοτήτων, την περιβαλλοντική κρίση, για να επιβάλει το «δίκαιο του ισχυρού» ως βασικό κανόνα των διεθνών σχέσεων. Η απειλή του πολέμου, οι πολεμικές συρράξεις και η κούρσα των εξοπλισμών επιστρέφουν ως κανονικότητα, την ίδια στιγμή που η κλιματική αλλαγή και η οικολογική ανασφάλεια απαιτούν διεθνή συνεργασία και ειρηνική συνύπαρξη. Αντί γι’ αυτό, στρατιωτικοποιούνται οι κοινωνίες -δείτε Ευρώπη- και μετατρέπεται η ανασφάλεια σε εργαλείο διακυβέρνησης.

Παράλληλα οι ακροδεξιές δυνάμεις -και κυβερνήσεις- ισχυροποιούνται διεθνώς. Τους τρέφει ο φόβος που γενικεύτηκε από τις αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων χρόνων, κρίσεις οικονομικές, υγειονομικές, γεωπολιτικές, περιβαλλοντικές. Αρνούνται την κλιματική αλλαγή, υποτιμούν την επιστήμη, στοχοποιούν τους πρόσφυγες και τους αδύναμους, προτείνοντας ως λύση τον αυταρχισμό, τα κλειστά σύνορα και την καταστολή. Στην Ευρώπη και παγκοσμίως, αυταρχικά καθεστώτα όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά κανονικοποιούνται.

Στη γενικευμένη αυτή διεθνή ανασφάλεια, θα περίμενε κανείς τα προοδευτικά πολιτικά ρεύματα να διαμορφώσουν ένα πειστικό, εναλλακτικό σχέδιο για την αντιμετώπιση αυτής της συντηρητικής και αυταρχικής στροφής σε παγκόσμιο επίπεδο. Αντίθετα, διαπιστώνουμε μια προβληματική αδυναμία και μια αμηχανία. Ας ελπίσουμε να είναι προσωρινή.

Η Ελλάδα φυσικά και δεν αποτελεί εξαίρεση. Βιώνει έντονα τη διάβρωση της δημοκρατίας, τη συγκέντρωση της εξουσίας στα εκτελεστικά κέντρα, την υποβάθμιση του Κοινοβουλίου, τον περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου, την απαξίωση της κοινωνικής διαμαρτυρίας. Παράλληλα, η υπερβολική συγκέντρωση πλούτου και ισχύος σε λίγα χέρια,. η περιβαλλοντική υποβάθμιση, η ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία, η εμπορευματοποίηση των κοινωνικών αγαθών, αποκαλύπτουν ένα μοντέλο ανάπτυξης βαθιά μη βιώσιμο κοινωνικά και οικολογικά.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η απουσία ενός συνεκτικού, διεθνιστικού, οικολογικού και αντιπολεμικού προοδευτικού σχεδίου αφήνει χώρο στις πιο σκοτεινές εκδοχές της εξουσίας. Το ερώτημα δεν είναι απλώς πολιτικό, αλλά υπαρξιακό: θα αποδεχθούμε έναν κόσμο μόνιμης κρίσης, πολέμων και καταστροφής ή θα συγκροτήσουμε ένα νέο μέτωπο δημοκρατίας, ειρήνης, κοινωνικής δικαιοσύνης και βιωσιμότητας;

Στέφανος Σταμέλλος

https://www.e-ecology.gr
https://www.facebook.com/stefanos.stamellos/