Το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία και η εγκαταλειμμένη παράκαμψη των Στενών του Βοσπόρου

1. Την 24 Δεκεμβρίου του 2019 η υπογραφείσα Αμοιβαία Αμυντική Συνεργασία Ελλάδας ΗΠΑ, προβλέπει μεταξύ των άλλων ότι  ‘’χορηγείται στην Κυβέρνηση των ΗΠΑ καθεστώς ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ (ανεμπόδιστη  πρόσβαση  και  χρήση) του  λιμένα  Αλεξανδρούπολης’’.

2. Από το 2019 και κυρίως από την έναρξη του Ρώσο Ουκρανικού πολέμου το 2022, επειδή τα Στενά του Βοσπόρου είναι κλειστά με βάση την  συνθήκη του Μοντρέ του 1936, δυνάμεις του ΝΑΤΟ για λόγους διακίνησης σημαντικών οπλικών συστημάτων (ελικοπτέρων, αρμάτων μάχης, πυροβόλων) μετέφεραν και συνεχίζουν να μεταφέρουν οπλικά συστήματα σε περιοχές Ρουμανίας, Βουλγαρίας,  Σλοβακίας, Πολωνίας για τις Δυνάμεις Ταχείας Αντίδρασης (ΝΑΤΟ Response Force) του ΝΑΤΟ κυρίως.

3. Στην Αλεξανδρούπολη ΔΕΝ ΥΠΆΡΧΕΙ ΒΆΣΗ των ΗΠΑ αλλά ένας σταθμός υπηρεσιών φιλοξενούσας χώρας (host nation post) με τον λιμένα για εκφόρτωση, τον σιδηρόδρομο για μεταφόρτωση και το αεροδρόμιο όπου υπάρχει η δυνατότητα συναρμολόγησης ελικοπτέρων και ανεφοδιασμός καυσίμων όλων των τύπων των αεροσκαφών.
Ο αριθμός ατόμων που απασχολούνται μόνιμα από τις ΗΠΑ είναι ελάχιστος έως μηδενικός κατά διαστήματα.
Ασφαλώς σε περιπτώσεις διακλαδικών ασκήσεων  του ΝΑΤΟ, όπως η τελευταία άσκηση Steadfast Dart 2025 που διεξάγεται μέχρι 26 Φεβρουαρίου 2025, ο αριθμός των ασκουμένων ανάλογα με το σενάριο της άσκησης πολλαπλασιάζεται.

4. Ακόμα και εάν τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία σύντομα, όπως διακηρύττει ο Τράμπ με τις ειρηνευτικές διαδικασίες να έχουν ξεκινήσει, βασική προϋπόθεση του ειρηνευτικού σχεδίου, του Στρατηγού εν αποστρατεία Κιθ Κέλλογκ για την Ουκρανία μετά την εκεχειρία, αποτελεί η σημαντική στρατιωτική ενίσχυσή της για λόγους μελλοντικής αποτροπής από κάθε μελλοντική απειλή από την Ρωσία. Ο λόγος είναι ότι το 50% του ορυκτού πλούτου της Ουκρανίας ενδέχεται να το εκμεταλλευτούν οι ΗΠΑ

5. Επομένως το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης με τις συνδυασμένες μεταφορές του σιδηροδρόμου, το αναβαθμισμένο αεροδρόμιο και το εξαιρετικό δίκτυο της Εγνατίας οδού  δύναται να αποτελεί ένα ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ – ΕΘΝΙΚΟ mega project παράκαμψης των Στενών του Βοσπόρου.

6. Δυστυχώς όμως το mega project αυτό δεν έχει ενταχθεί  ΠΟΤΕ στον Εθνικό Προϋπολογισμό με αποτέλεσμα  να υποβαθμιστεί το έργο διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Αλεξανδρούπολης – Ορμένιο, αξίας 1,07 δις € χωρίς ΦΠΑ,  σε έργο μονής γραμμής ή  να εντάσσεται το έργο στο πρόγραμμα Connecting Europe Facility (CEF), εν  αναμονή Ευρωπαϊκών Πιστώσεων σε βάθος χρόνου δεκαετιών.

7. Υπενθυμίζεται ότι η σιδηροδρομική διαδρομή Αλεξανδρούπολη, Σουφλί, Διδυμότειχο, Πύθιο,  Ορεστιάδα, Ορμένιο λειτούργησε μετά από δεκαετίες την 22 Δεκεμβρίου 2024,  με τον Υφυπουργό Μεταφορών να κάνει την πρώτη διαδρομή για επικοινωνιακούς λόγους, όπου σε ισόπεδες διαβάσεις  σταματούσε το τρένο,  κατέβαινε υπάλληλος με σημαιάκι να σταματήσει τα διερχόμενα αυτοκίνητα, μέχρι να περάσει ο συρμός και να ξανά επιβιβάζεται στον συρμό ο υπάλληλος.
Υπενθυμίζεται επίσης ότι από το 1950 υπήρχε σύνδεση σιδηροδρομικής γραμμής Αλεξανδρούπολης για Βουλγαρία και Τουρκία ενώ επί δεκαετίες σταμάτησε να λειτουργεί.

8. Σε ότι αφορά το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης από το 2012 που έχει ενταχθεί στο ΤΑΙΠΕΔ (13 χρόνια αναξιοποίητο), η χώρας μας αντί να επιταχύνει τις διαδικασίες αναβάθμισης  της παράκαμψης των Στενών του Βοσπόρου bypass με συνδυασμένες μεταφορές, δυστυχώς αδρανεί διότι τεράστιες ποσότητες εμπορευμάτων θα μπορούσαν να ρίξουν το κόστος και τον χρόνο μεταφοράς bypass από  2 – 3 μέρες με εμπορικό πλοίο από τα στενά του Βοσπόρου, σε 6 έως 8 ώρες μέσω Νομού Έβρου, με ετήσιο κρατικό κέρδος παράκαμψης 650 εκατ € τον χρόνο.