Η νεολαία και η δημοκρατία: από το Πολυτεχνείο στην αποχή

Θέλεις να βλέπεις τα νέα του
tvstar.gr πρώτα στη Google;
Πρόσθεσέ μας στις προτιμώμενες πηγές σου:
αγαπημένα σου στη Google
Κάθε 17η Νοέμβρη οι Έλληνες θυμόμαστε ότι η δημοκρατία, που πρώτοι εμείς επιλέξαμε ως ιδανικό πολίτευμα για την κοινωνία μας, δεν μας χαρίστηκε. Την υπερασπίστηκαν φοιτητές και μαθητές, νέοι άνθρωποι που δεν είχαν θέσεις, εγγυήσεις ή προνόμια, και αποφάσισαν ότι κάποιος έπρεπε να πει (ξανά) «ΟΧΙ». Το Πολυτεχνείο ήταν έργο της νεολαίας, ως αντίδραση στο δικτατορικό καθεστώς.
Λίγες μέρες πριν από την επέτειο, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ανακοίνωσε συνέδριο της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ τον Ιανουάριο, με στόχο την οργανική ανασύστασή της και τη μεγαλύτερη συμμετοχή των νέων στις πολιτικές διαδικασίες. Ευχήθηκε να γίνει «μια νέα αρχή συμμετοχής και γόνιμου δημοκρατικού διαλόγου». Η συγκυρία είναι συμβολική και συμπίπτει χρονικά με την τοποθέτησή μου στην επόμενη συνεδρίαση της Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής.
Ο σημερινός κίνδυνος για τη δημοκρατία δεν είναι τα τανκς και οι τραμπουκισμοί. Έρχεται αθόρυβα και κρύβεται με τη μορφή της αποχής. Όταν οι νέοι απέχουν από την κάλπη, τα κόμματα, τους συλλόγους και τους νέους θεσμούς συμμετοχής, η πολιτική δεν μένει κενή. Την αναλαμβάνουν εκείνοι που έχουν συμφέρον να παραμένουν σε αυτήν για πάντα, εκείνες και εκείνοι που τη βλέπουν ως μέσο βιοπορισμού και επάγγελμα. Η αποχή των νέων τροφοδοτεί την απαξίωση της πολιτικής και είναι υπεύθυνη για την ίδια τη γήρανσή της.
Άμεσο αποτέλεσμα, και φαύλος κύκλος, είναι η μετατόπιση της πολιτικής ατζέντας. Όταν οι νέοι δεν συμμετέχουν και δεν ψηφίζουν, τα πολιτικά κόμματα προσαρμόζουν τα προγράμματά τους στις ανάγκες των μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων που προσέρχονται μαζικά στις κάλπες. Έτσι, ζητήματα όπως η στεγαστική κρίση, η εργασιακή επισφάλεια και η παιδεία υποβαθμίζονται. Γερνούν τα πρόσωπα, οι ιδέες και η ίδια η σημασία της πολιτικής προσφοράς στον τόπο και στην κοινωνία. Και μια κοινωνία που γερνάει, χωρίς νέους στα κέντρα των αποφάσεων και στις κάλπες, έχει μόνο παρελθόν να διαχειριστεί και ρουσφέτια να εξυπηρετήσει, όχι μέλλον να σχεδιάσει.
Ως πανεπιστημιακός δάσκαλος στο παρελθόν, έχω σταθεί σε αμφιθέατρα γεμάτα φοιτητές. Σήμερα, ως μηχανικός πληροφορικής και επαγγελματίας στην περιοχή της Λιβαδειάς, συναντώ νέα παιδιά καθημερινά. Είναι απαιτητικά και ενημερωμένα, συχνά περισσότερο απ’ όσο φανταζόμαστε. Αυτό που τους λείπει είναι ένας πειστικός λόγος να πιστέψουν ότι, αν μπουν στο παιχνίδι, κάτι θα αλλάξει. Ένα χέρι που να τους οδηγήσει να συμμετέχουν ενεργά στην πολιτική.
Όταν βλέπουν τα ίδια πρόσωπα που ελάχιστα έχουν προσφέρει στο κοινωνικό σύνολο και που δεν έχουν ποτέ αξιολογηθεί για το τι μπορούν να προσφέρουν και αν είναι σε θέση να υλοποιήσουν όσα προεκλογικά τάζουν· όταν βλέπουν ότι δεν πάνε σπίτι τους παρά μόνο όταν ο κόσμος τους στείλει μια και καλή, παρότι οι ίδιοι γνωρίζουν ότι δεν έχουν κάτι παραπάνω να προσφέρουν· όταν βλέπουν πολιτικούς να αλλάζουν πολιτικούς χώρους μόνο και μόνο για να διατηρήσουν τη θέση τους και να περιφέρουν τις έδρες τους δεξιά και αριστερά, τότε προτιμούν, ξεκάθαρα και δικαιολογημένα, την αποχή.
Το πραγματικό στοίχημα ενός συνεδρίου νεολαίας είναι να ληφθούν αποφάσεις με συνέχεια και να οριστεί οδικός χάρτης, ώστε να αναλάβουν οι νέοι που έχουν τη διάθεση και την όρεξη, επίσημα και θεσμικά, ρόλους ευθύνης. Δεν πρέπει να στηθεί άλλη μια εκδήλωση με ομιλίες και φωτογραφίες, αλλά να δοθεί η ευκαιρία στους νέους να συμμετάσχουν. Θα πρέπει να ακουστούν ιδιαίτερα και οι νέοι της περιφέρειας, όπως της Βοιωτίας, και όχι μόνο της πρωτεύουσας.
Η δημοκρατία και η αδελφή της, η συμμετοχή, θα μείνουν ζωντανές μόνο όταν οι νέοι τις θεωρήσουν και δική τους υπόθεση. Εμείς οφείλουμε να τους ανοίξουμε την πόρτα και να τους ακούσουμε. Για όσα διεκδίκησαν και κατάφεραν τον Νοέμβρη του 1973 δεν ζήτησαν άδεια. Ούτε οι νέοι του σήμερα ζητούν άδεια· διεκδικούν τη θέση τους και θα την κατακτήσουν μόνοι τους, ξεκινώντας από τον Νοέμβρη του 2026. Και για όσους θεωρούν ότι αυτό είναι άλλο ένα άρθρο με ευχές, τους προτρέπω να δουν τι συνέβη πρόσφατα στη Σερβία, όπου η «Φοιτητική Λίστα» κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου και σήμανε το τέλος της 14ετούς κυριαρχίας του κόμματος του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Λάμπρος Σκάρλας, Δρ. Μηχανικού Πληροφορικής, Μέλους ΚΠΕ ΠΑΣΟΚ








