ΠΑΣΟΚ: Κατάθεση Ερώτησης και ΑΚΕ για τα τοπικά και περιφερειακά ραδιόφωνα

Η Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ κατέθεσε Ερώτηση-πρωτοβουλία για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας και βιωσιμότητας της τοπικής ραδιοφωνίας.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΚΕ

ΠΡΟΣ:  1. Τον Υφυπουργό στον Πρωθυπουργό, αρμόδιο για θέματα Επικοινωνίας και Ενημέρωσης
2. Τον Υπουργό Ανάπτυξης
3. Τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης

Θέμα: «Δικτύωση ραδιοφωνικών σταθμών, διαφάνεια στη διαφημιστική αγορά και διασφάλιση της ανεξαρτησίας και βιωσιμότητας της τοπικής ραδιοφωνίας»

Η τοπική και περιφερειακή ραδιοφωνία αποτελεί αναγκαίο πυλώνα πολυφωνίας, ενημέρωσης και δημοκρατικής συμμετοχής. Οι τοπικοί σταθμοί αναδεικνύουν ζητήματα που συχνά απουσιάζουν από την κεντρική ενημέρωση, στηρίζουν την τοπική πολιτιστική παραγωγή και δημιουργούν θέσεις εργασίας στον δημοσιογραφικό και τεχνικό κλάδο. Η αυτοτέλεια του προγράμματός τους και η οικονομική τους βιωσιμότητα συνδέονται άμεσα με το δικαίωμα των τοπικών κοινωνιών να έχουν δική τους φωνή.

Κατά τη συζήτηση του ν. 5212/2025 στη Βουλή, στις 19 Ιουνίου 2025, είχαν αναδειχθεί σοβαροί προβληματισμοί σχετικά με την προστασία της πολυφωνίας, της ανεξαρτησίας και της βιωσιμότητας των περιφερειακών μέσων ενημέρωσης. Η εφαρμογή του άρθρου 28, με το οποίο τροποποιήθηκε το πλαίσιο δικτύωσης των ραδιοφωνικών σταθμών, καθιστά σήμερα αναγκαία την ουσιαστική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της ρύθμισης. Η δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ ραδιοφωνικών σταθμών μπορεί να συμβάλει στην οικονομική τους βιωσιμότητα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν οδηγεί σε υποβάθμιση της τοπικής ενημέρωσης, περιορισμό της συντακτικής αυτοτέλειας, ομογενοποίηση του περιεχομένου ή στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

Ωστόσο, ιδιοκτήτες περιφερειακών ραδιοφωνικών σταθμών επισημαίνουν σοβαρούς κινδύνους από την επέκταση των δικτυώσεων με μεγάλους σταθμούς της Αθήνας. Με το άρθρο 28 του ν. 5212/2025 αντικαταστάθηκε η περ. β΄ της παρ. 11 του άρθρου 11 του ν. 3592/2007 και αυξήθηκε από πέντε σε έξι (6) ώρες ημερησίως ο ανώτατος χρόνος δικτύωσης σταθμών διαφορετικών περιοχών, κατόπιν ειδικής άδειας του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ). Ο νόμος θέτει, μεταξύ άλλων, ως προϋπόθεση να μην αναιρείται ο χαρακτήρας του προγράμματος του αναμεταδίδοντος σταθμού.

Η Οδηγία 1/2026 του ΕΣΡ εξειδικεύει τη διαδικασία και προβλέπει, στο άρθρο 3 παρ. 2, ότι τα διαφημιστικά μηνύματα του αναμεταδιδόμενου σταθμού μπορούν να μεταδίδονται εφόσον αυτό συμφωνείται ρητά, συνυπολογιζόμενα στον επιτρεπόμενο χρόνο δικτύωσης. Η δυνατότητα αυτή εγείρει εύλογα ερωτήματα ως προς τις επιπτώσεις στη διαφημιστική αγορά, ιδίως όταν το ίδιο πρόγραμμα και οι ίδιες διαφημίσεις διαδίδονται ταυτόχρονα σε πολλές γεωγραφικές περιοχές, μέσω διαφορετικών τοπικών συχνοτήτων.

Ενδέχεται έτσι να διαμορφώνεται στην πράξη ιδιαίτερα εκτεταμένη εμπορική κάλυψη για τους ισχυρότερους σταθμούς και τους ομίλους στους οποίους αυτοί ανήκουν, χωρίς αντίστοιχες δυνατότητες για τους αυτοτελείς τοπικούς ραδιοφωνικούς φορείς. Η συγκέντρωση διαφημιστικών εσόδων μπορεί να συρρικνώσει τους πόρους για τοπικές ειδήσεις, πρωτότυπες εκπομπές και απασχόληση. Τυχόν ζητήματα περιορισμού του ανταγωνισμού πρέπει, βεβαίως, να διαπιστώνονται από τις αρμόδιες ανεξάρτητες αρχές με βάση πραγματικά στοιχεία και όχι να προεξοφλούνται.

Παράλληλα, η απλή τήρηση του χρονικού ορίου των έξι ωρών δεν εξασφαλίζει από μόνη της τη διατήρηση της φυσιογνωμίας και της τοπικότητας του ραδιοφωνικού προγράμματος. Ανακύπτουν ερωτήματα για τον έλεγχο του περιεχομένου που παράγεται πράγματι στην περιφέρεια, για τη δικτύωση ενημερωτικών με μη ενημερωτικούς σταθμούς, αλλά και για την ουσιαστική εφαρμογή των περιορισμών στη συνολική διάρκεια αναμετάδοσης.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι αναφορές ενδιαφερομένων ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η αναμετάδοση μπορεί να συνεχίζεται πέραν των εγκεκριμένων ωρών. Οι αναφορές αυτές χρήζουν ελέγχου και δεν μπορούν να εκληφθούν ως διαπιστωμένες παραβάσεις. Ζήτημα τίθεται επίσης ως προς την επάρκεια των τεχνικών μέσων, του προσωπικού και των μηχανισμών εποπτείας του ΕΣΡ, καθώς και τη διαφάνεια στην καταγραφή των συμφωνιών δικτύωσης και των διαφημιστικών όρων τους.

Το πρόβλημα αποκτά πρόσθετη διάσταση στις νησιωτικές, ορεινές και παραμεθόριες περιοχές, όπου οι τοπικοί σταθμοί καλύπτουν ιδιαίτερες ανάγκες ενημέρωσης και λειτουργούν με διαφορετικά τεχνικά και οικονομικά δεδομένα. Η εκκρεμότητα ως προς την ολοκλήρωση και εφαρμογή ενός σαφούς πανελλαδικού χάρτη συχνοτήτων FM καθιστά ακόμη πιο αναγκαία τη διαφάνεια των πραγματικών συνθηκών κάλυψης και ανταγωνισμού.

Επειδή, η προστασία της πολυφωνίας προϋποθέτει αυτοτελή, βιώσιμα και ουσιαστικά τοπικά μέσα ενημέρωσης.

Επειδή, η νομοθετικά επιτρεπόμενη δικτύωση δεν πρέπει να λειτουργεί ως μέσο καταστρατήγησης του τοπικού χαρακτήρα των σταθμών ή ως ανεξέλεγκτος μηχανισμός συγκέντρωσης οικονομικής ισχύος.

Επειδή, η αξιολόγηση της εφαρμογής της ρύθμισης δεν συνεπάγεται αμφισβήτηση της ίδιας της δυνατότητας δικτύωσης, αλλά αποσκοπεί στη διασφάλιση των αναγκαίων εγγυήσεων για τη λειτουργία της.

Επειδή, η Πολιτεία οφείλει να εξασφαλίζει αποτελεσματική εποπτεία, συνθήκες θεμιτού ανταγωνισμού και ιδιαίτερη μέριμνα για την περιφερειακή και νησιωτική ενημέρωση.

ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ ΟΙ ΑΡΜΟΔΙΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ

1. Με ποια τεκμηρίωση και αξιολόγηση των επιπτώσεων στην τοπική ενημέρωση, τη δημοσιογραφική απασχόληση και τη διαφημιστική αγορά αποφασίστηκε η αύξηση του ημερήσιου χρόνου δικτύωσης σε έξι ώρες; Προβλέπεται εκ των υστέρων αξιολόγηση της ρύθμισης; Ποια είναι τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα αποτελέσματα αποτίμησης της εφαρμογής της;
2. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η Κυβέρνηση για την ουσιαστική διασφάλιση της τοπικής φυσιογνωμίας και της αυτοτελούς παραγωγής προγράμματος, ιδίως όταν δικτυώνονται ενημερωτικοί με μη ενημερωτικούς σταθμούς; Με ποια συγκεκριμένα κριτήρια και διαδικασίες ελέγχεται ότι οι δικτυωμένοι σταθμοί διατηρούν ουσιαστικά την τοπική ενημερωτική και πολιτιστική τους φυσιογνωμία και τη συντακτική τους αυτοτέλεια; Υφίστανται ποιοτικά ή ποσοτικά στοιχεία για την παραγωγή πρωτογενούς τοπικού προγράμματος και τις επιπτώσεις της δικτύωσης στη σύνθεσή του;
3. Πώς αιτιολογείται νομικά η δυνατότητα αναμετάδοσης διαφημιστικών μηνυμάτων κατά την Οδηγία 1/2026 του ΕΣΡ και πώς διασφαλίζονται διαφανής διαφημιστική εντολή, τιμολόγηση και σαφής αποτύπωση της γεωγραφικής διάδοσης των διαφημίσεων;
4. Προτίθεται η Κυβέρνηση, με πλήρη σεβασμό στην ανεξαρτησία του ΕΣΡ, να ζητήσει θεσμική ενημέρωση προς τη Βουλή για τον αριθμό και τη γεωγραφική κατανομή των εγκεκριμένων δικτυώσεων, τα ωράριά τους, τους διενεργηθέντες ελέγχους και τις τυχόν διαπιστωμένες παραβάσεις; Διαθέτει το ΕΣΡ επαρκή τεχνικά μέσα και προσωπικό για τον έλεγχο του πραγματικά εκπεμπόμενου προγράμματος; Πόσες αιτήσεις δικτύωσης έχουν υποβληθεί και πόσες έχουν εγκριθεί από την έναρξη ισχύος του ν. 5212/2025; Πόσοι έλεγχοι διενεργήθηκαν για την τήρηση των όρων δικτύωσης, πόσες παραβάσεις διαπιστώθηκαν και ποιες κυρώσεις επιβλήθηκαν; Εξετάζεται η δημιουργία δημόσια προσβάσιμου ψηφιακού μητρώου εγκεκριμένων δικτυώσεων με στοιχεία για τους συνεργαζόμενους σταθμούς, τις περιοχές και τον χρόνο αναμετάδοσης;
5. Έχει εξεταστεί ή πρόκειται να ζητηθεί από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, αξιολόγηση των επιπτώσεων των πολλαπλών δικτυώσεων, των κοινών ιδιοκτησιακών συμφερόντων και της συνδυασμένης εμπορικής εκμετάλλευσης στην τοπική ραδιοφωνική διαφημιστική αγορά; Υπάρχουν στοιχεία ή μελέτες για την κατανομή της ραδιοφωνικής διαφημιστικής δαπάνης μεταξύ αυτοτελών τοπικών σταθμών, δικτυωμένων σταθμών και κεντρικών ομίλων; Έχουν εξεταστεί οι όροι εμπορικής εκμετάλλευσης των διαφημίσεων μέσω δικτυώσεων και τυχόν πρακτικές αποκλειστικότητας ή περιορισμού του ανταγωνισμού;
6. Ποιος είναι ο ισχύων και εφαρμοζόμενος πανελλαδικός χάρτης ραδιοφωνικών συχνοτήτων FM, με ποια κανονιστική πράξη έχει θεσπιστεί και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα για την αντιμετώπιση των εκκρεμοτήτων τεχνικού σχεδιασμού και διεθνούς συντονισμού; Σε ποιο στάδιο βρίσκεται ο σχεδιασμός ή η επικαιροποίηση του χάρτη συχνοτήτων FM και ποιες ενέργειες έχουν πραγματοποιηθεί για την οριστική ρύθμιση του αδειοδοτικού καθεστώτος των ραδιοφωνικών σταθμών, σε συνεργασία με το ΕΣΡ και την ΕΕΤΤ, στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους;
7. Προτίθεται η Κυβέρνηση να αναλάβει νομοθετικές ή κανονιστικές πρωτοβουλίες, ύστερα από διαβούλευση με τους εκπροσώπους της περιφερειακής ραδιοφωνίας, για την προστασία της τοπικής παραγωγής, της πολυφωνίας και της οικονομικής βιωσιμότητας των περιφερειακών σταθμών; Προτίθεται να πραγματοποιήσει θεσμική διαβούλευση και με τις ανεξάρτητες αρχές και τους αντιπροσωπευτικούς φορείς των ραδιοφωνικών σταθμών, ώστε να αξιολογηθεί η εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου και να εξεταστούν αναγκαίες βελτιώσεις με σεβασμό στην ελευθερία συνεργασίας, τη συντακτική ανεξαρτησία και τον υγιή ανταγωνισμό;
8. Πώς διασφαλίζεται η διαφανής και αντικειμενική κατανομή της κρατικής διαφημιστικής δαπάνης προς τους περιφερειακούς ραδιοφωνικούς σταθμούς και ποιοι έλεγχοι διενεργούνται για την τήρηση των προβλεπόμενων κριτηρίων;

Παρακαλούνται οι αρμόδιοι Υπουργοί να χορηγήσουν τα κάτωθι έγγραφα:

1. Συγκεντρωτικό πίνακα των εγκεκριμένων δικτυώσεων ραδιοφωνικών σταθμών από την έναρξη ισχύος του ν. 5212/2025, με αναφορά στους συνεργαζόμενους σταθμούς, τις γεωγραφικές περιοχές, τις εγκεκριμένες ώρες και τους όρους αναμετάδοσης διαφημιστικών μηνυμάτων, κατά το μέρος που τα στοιχεία τηρούνται και μπορούν νομίμως να διαβιβαστούν.

2. Τα διαθέσιμα απολογιστικά στοιχεία του ΕΣΡ σχετικά με τους ελέγχους τήρησης των όρων δικτύωσης, τις διαπιστωμένες παραβάσεις και τις τυχόν επιβληθείσες κυρώσεις, από την έναρξη ισχύος του ν. 5212/2025.

3. Τυχόν υφιστάμενες μελέτες, εκθέσεις ή πορίσματα αρμόδιων υπηρεσιών και αρχών σχετικά με τη συγκέντρωση της ραδιοφωνικής διαφημιστικής αγοράς και τις επιπτώσεις των δικτυώσεων στον ανταγωνισμό.

4. Τα διαθέσιμα στοιχεία για την κατανομή της κρατικής διαφημιστικής δαπάνης προς ραδιοφωνικούς σταθμούς κατά τα έτη 2024, 2025 και 2026, με ανάλυση ανά σταθμό και ποσό, εφόσον τηρούνται σε αυτή τη μορφή.

5. Τις υφιστάμενες μελέτες, υπηρεσιακές εισηγήσεις, συναφείς κανονιστικές πράξεις και διαθέσιμα χρονοδιαγράμματα για την κατάρτιση ή επικαιροποίηση του χάρτη ραδιοφωνικών συχνοτήτων FM και την οριστική ρύθμιση του αδειοδοτικού καθεστώτος των ραδιοφωνικών σταθμών.

Οι ερωτώντες και αιτούντες  Βουλευτές
Δημήτρης Μπιάγκης
Γεώργιος Νικητιάδης
Απόστολος Πάνας
Αποστολάκη Μιλένα
Αποστολάκης Ευάγγελος
Αχμέτ Ιλχάν
Βατσινά Ελένη
Γιαννακούρας Ευάγγελος
Θρασκιά Ουρανία (Ράνια)
Καζάνη Αικατερίνη
Κατρίνης Μιχάλης
Κοροβέση Μυρτώ
Κουκουλόπουλος Παρασκευάς
Λιακούλη Ευαγγελία
Μάντζος Δημήτριος
Μιχαηλίδης Σταύρος
Μουλκιώτης Γεώργιος
Νικολαΐδης  Αναστάσιος
Παπανδρέου Γεώργιος
Παππάς Πέτρος
Παραστατίδης Στέφανος
Πουλάς Ανδρέας
Σπυριδάκη Αικατερίνη
Σταρακά Χριστίνα
Τσίμαρης Ιωάννης
Χουρδάκης Μιχάλης