Το Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Γαλαξειδίου στο 31ο Φόρουμ της Ένωσης Ναυτικών Μουσείων Μεσογείου

Στο 31ο Φόρουμ της Ένωσης Ναυτικών Μουσείων Μεσογείου (AMMM), το οποίο πραγματοποιήθηκε από την Πέμπτη 22 έως το Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026 στα Χανιά, με κεντρικό θέμα «Μεσογειακή Ναυτική Κληρονομιά: Η Δύναμη της Δικτύωσης – Προκλήσεις, Ζητήματα και Μελλοντικές Προοπτικές», παρευρέθηκαν η Πρόεδρος του Δικτύου για τον Πολιτισμό και τον Τουρισμό στη Φωκίδα «Δίκτυο Δελφών» κ. Λιάνα Πιλάλα-Τσακίρη και η Διευθύντριά του κ. Έλλη Κοτσάνου.

Με επίκεντρο τη συνεργασία των μουσείων, την προστασία της ναυτικής ιστορίας και τις σύγχρονες προκλήσεις στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, η διοργάνωση επέστρεψε έπειτα από 26 χρόνια στην Ελλάδα, φιλοξενώντας εκπροσώπους από χώρες της Μεσογείου, άμεσα συνδεδεμένες με τη ναυτική ιστορία. Το φόρουμ διοργανώθηκε από κοινού από το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης, τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, την Περιφέρεια Κρήτης (Π.Ε. Χανίων) και την Ένωση Ναυτικών Μουσείων Μεσογείου (η οποία ιδρύθηκε το 1998 στο Ντουμπρόβνικ με στόχο τη διαφύλαξη και ανάδειξη της μεσογειακής ναυτικής ιστορίας).

Οι εργασίες του τριήμερου ανέδειξαν κρίσιμα ζητήματα μέσα από πολυθεματικές ενότητες, όπως οι εμπειρίες δικτύωσης σχετικά με τη θαλάσσια κληρονομιά από την AMMM και τα διεθνή δίκτυα, η συμβολή των Πανελλήνιων Συνεδρίων Ναυτικών Μουσείων στη βιώσιμη διαχείριση, καθώς και ο διασυνοριακός διάλογος των μουσειακών φορέων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με την Ατζέντα 2030 και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις παράκτιες κοινωνίες, στις προκλήσεις της ενεργειακής μετάβασης για τη Γαλάζια Οικονομία, στη δημιουργία δικτύων χωρίς αποκλεισμούς, καθώς και στην ενδυνάμωση της φωνής των γυναικών στον τομέα της ναυτιλίας.

Από τη γυναίκα του ναυτικού, στη γυναίκα της ναυτιλίας
Στην ομιλία της η Πρόεδρος του Δικτύου Δελφών, κ. Λιάνα Πιλάλα-Τσακίρη, αναφέρθηκε στη διαχρονική σχέση του Ελληνισμού με τη θάλασσα και εστίασε στην εξέλιξη του ρόλου της γυναίκας στον τομέα της ναυτιλίας. Περιέγραψε τη γυναίκα ως τον στυλοβάτη της ναυτικής οικογένειας, η οποία διατηρούσε τη συνοχή της, έναν ρόλο που αποτυπώνεται στο εμβληματικό μνημείο του Γαλαξειδίου (έργο Κ. Ανανίδα, 2008). Υπογράμμισε τη μετάβαση της γυναίκας σε ισότιμη επαγγελματική παρουσία, τονίζοντας ότι η γνώση, η ηγεσία και ο επαγγελματισμός δεν έχουν φύλο. Μίλησε για τις προκλήσεις του σήμερα, την εξέλιξη και την ισορροπία προσωπικής-επαγγελματικής ζωής και τόνισε πως η γυναίκα αποτελεί πλέον κινητήρια δύναμη στον κλάδο. Έθεσε ως στόχος την αυτονόητη χρήση του όρου «επαγγελματίας της ναυτιλίας» χωρίς έμφυλους διαχωρισμούς, κάτι που απαιτεί έμπρακτες ευκαιρίες από τις επιχειρήσεις, ενώ έκλεισε την τοποθέτησή της με πρόσκληση προς τους συνέδρους να επισκεφθούν τον Δήμο Δελφών και το Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Γαλαξειδίου, καθώς και με την επιθυμία φιλοξενίας ενός μελλοντικού Φόρουμ στην περιοχή.

Η πολιτιστική στρατηγική του Δικτύου Δελφών
Στην εισήγησή της με τίτλο «Επαναπροσδιορίζοντας τη Ναυτική Μνήμη και Παράδοση», η Διευθύντρια του Δικτύου Δελφών, κ. Έλλη Κοτσάνου-Ρομβοτσάνου, παρουσίασε τον στρατηγικό σχεδιασμό του Δήμου Δελφών και του Δικτύου Δελφών για το Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Γαλαξειδίου. Τόνισε ότι το Μουσείο, το αρχαιότερο ναυτικό μουσείο της Ελλάδας, οφείλει να αφηγείται τις ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τα ναυτικά επιτεύγματα, ενώ παράλληλα, ανέδειξε τη συλλογή του ως προϊόν τοπικής προσφοράς, που το μετατρέπει σε ζωντανό πυρήνα έρευνας. Εξήγησε ότι το Δίκτυο Δελφών δεν αντιμετωπίζει το Μουσείο ως απομονωμένο κτήριο, αλλά ως ενεργό πολιτιστικό κόμβο και έθεσε ως στόχο τη σύνδεση της προστασίας των συλλογών με την εκπαίδευση, τη συμπερίληψη, την προσβασιμότητα και την εξωστρέφεια, καλλιεργώντας μια ουσιαστική σχέση με το κοινό και την τοπική κοινωνία. Επισήμανε τις ενέργειες για τη διασύνδεση του Γαλαξειδίου με γειτονικές περιοχές (Δελφοί, Ιτέα, Άμφισσα, Χρισσό κ.α.) μέσω κοινών πολιτιστικών διαδρομών, αναδεικνύοντας τις ιδιαίτερες ταυτότητες κάθε τόπου, ενώ επίσης χαρακτήρισε τη δρομολογημένη επέκταση του Μουσείου ως ευκαιρία επαναπροσδιορισμού του ρόλου του για τις επόμενες δεκαετίες, με αναβαθμισμένες εκπαιδευτικές δομές, δυνατότητες συντήρησης και ενισχυμένη επιστημονική έρευνα.