Κίνηση Πολιτών Αγ. Στεφάνου: Αντιδράσεις για τα βιομηχανικά κτίρια της Αρέθουσας

Τη διάσωση των παλιών βιομηχανικών κτιρίων στην περιοχή Αγίου Στεφάνου–Αρέθουσας ζητά η Κίνηση Πολιτών, αντιδρώντας στην απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού να μη χαρακτηρίσει τρία από αυτά ως νεότερα μνημεία.

Σύμφωνα με την ανακοίνωσή της, η χάραξη της παράκαμψης Χαλκίδας προβλέπει την κατεδάφισή τους. Η Κίνηση καλεί τον Δήμο να διεκδικήσει την προστασία και την αξιοποίησή τους ως χώρων πολιτισμού, ενώ δηλώνει πρόθεση προσφυγής για την ακύρωση της απόφασης.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΝΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΥΠΠΟ
ΓΙΑ ΤΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΓΙΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ-ΑΡΕΘΟΥΣΑΣ

“Με πρόσφατη Απόφαση του ΥΠΠΟ τρία βιομηχανικά κτήρια που βρίσκονται στον νότο της οδού
Αρεθούσης της περιοχής Αγ.Στεφάνου-Αρέθουσας δεν κρίνονται διατηρητέα ως νεώτερα
μνημεία. Άλλα δύο, το συγκρότημα Γεωργιάδη και ένα μικρότερο κτίσμα απέναντι από τον
Γεωργιάδη, δεν μνημονεύονται στην Απόφαση.

Σημειωτέον ότι, όλα τα προαναφερθέντα κτήρια μαζί με την Αρέθουσα- το σημερινό Μουσείο-, είναι τα έξι διασωζόμενα βιομηχανικά κτήρια της περιοχής τα οποία συγκροτούν ένα σύνολο βιομηχανικής κληρονομιάς και των οποίων η αξιοποίηση -πέραν του Μουσείου Αρέθουσας- προβλέπεται ακόμη και στο Αναπτυξιακό Σχέδιο της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας («επανάχρηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων»).

Τα τρία μη χαρακτηρισθέντα από την παρούσα Απόφαση ως νεώτερα μνημεία κτήρια είναι:

-το βυρσοδεψείο «Αναστασίου» με έτος αρχικής κατασκευής 1840 και τελικής μορφής το
1860, μάλλον το πρώτο μεγάλο βυρσοδεψείο της Χαλκίδας, με πέτρινους τοίχους και
κεραμοσκεπές -το Ρετσινάδικο «Κόντη-Σταματίου», σήμερα «Τεκνάκη» με έτος κατασκευής 1927, με
πέτρινους τοίχους και κεραμοσκεπές

-το βυρσοδεψείο και Συρματουργείο «Χαρίτου» με έτος κατασκευής 1937, χτισμένο με το
νέο υλικό της εποχής, μπετόν-αρμέ, και τοίχους από οπτοπλινθοδομή, σε ρυθμό BAUHAUS

Μέσα στις εννέα γραμμές της αρνητικής απόφασης των υπεύθυνων του ΥΠΠΟ
Χώρεσαν μια ολόκληρη εποχή της Χαλκίδας, την βιομηχανική εποχή του τέλους του 19ου αι.
και των αρχών του 20ου αι. και την καταδίκασαν ως ανάξια να διατηρηθεί στη μνήμη της
πόλης.

Χώρεσαν τις προτάσεις των πολιτών και των επιστημονικών φορέων που επί 25ετια ζητούν
από την Πολιτεία ( ΥΠΠΟ, ΔΗΜΟ) την προστασία των βιομηχανικών κτηρίων ως πολύτιμων
τεκμηρίων του παρελθόντος της πόλης αλλά και ως χρήσιμων εργαλείων για την
αναζωογόνηση ολόκληρης της Χαλκίδας και, τελικά, τις απέρριψαν.

Χώρεσαν ακόμη και την Εισήγηση της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων που με
στοιχειοθετημένη και αναλυτική έκθεση για κάθε κτήριο απέδειξε την αναγκαιότητα του
χαρακτηρισμού τους ως μνημείων και την απέρριψαν και αυτήν.

Δεν απέρριψαν απλώς τον χαρακτηρισμό κάποιων κτηρίων. Απέρριψαν ένα κομμάτι της
ιστορίας και του μέλλοντος της Χαλκίδας.

Μέσα στο ΚΑΣ-ΚΣΝΜ παραβρέθηκε αντιπροσωπεία του Υπουργείου Υποδομών που είναι
υπεύθυνο για την λανθασμένη χάραξη της κατ’ όνομα μελέτης «ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ» της Χαλκίδας και
η οποία προβλέπει κατεδάφιση αυτών των 3 βιομηχανικών κτηρίων. (Σύντομα, σε επόμενο Δελτίο
μας, θα αναφερθούμε αναλυτικά σε αυτήν την λάθος χάραξη και στα τεράστια προβλήματα που
δημιουργεί στην Χαλκίδα).

Δεν γνωρίζουμε τι ειπώθηκε μέσα στο ΚΑΣ- ΚΣΝΜ γιατί δεν έχουμε ακόμη τα Πρακτικά στα χέρια μας. Αλλά, είναι προφανές ότι τα επιχειρήματα υπέρ της κατεδάφισης πρέπει να ήταν πολύ πειστικά διότι η ομοφωνία των μελών αυτών των οργάνων στον μη χαρακτηρισμό των κτηρίων ως νεωτέρων μνημείων είναι εντυπωσιακή!

Εμείς δεν μπορέσαμε να παραβρεθούμε σε αυτήν την συνεδρίαση γιατί την πληροφορηθήκαμε
την τελευταία στιγμή. Μόνον το μέλος μας κ. Κάλλια Χατζηγιάννη μπόρεσε να πει λίγα λόγια με
διαδικτυακή σύνδεση. Πληροφορηθήκαμε ότι παρενέβησαν υπέρ του χαρακτηρισμού των κτηρίων
ως μνημείων η βουλευτής κ. Θεοδώρα Ακριώτη διαδικτυακά και αυτοπροσώπως ο επικεφαλής της
αντιπολίτευσης στον Δήμο κ. Γ. Σπύρου .

Ως Κίνηση Πολιτών πιστεύουμε ότι τα προαναφερθέντα κτήρια μπορούν και πρέπει να σωθούν
από τον Δήμο ανεξάρτητα από τον το αν θα χαρακτηριστούν ή όχι μνημεία από το ΥΠΠΟ. Και να
αξιοποιηθούν για την αναγέννηση της Χαλκίδας που σήμερα είναι μια πόλη που αποπνέει
πολιτιστική φτώχεια και μιζέρια με την κραυγαλέα έλλειψη κτισμάτων άλλων εποχών και
χώρων πολιτισμού, σε μεγάλη απόσταση από άλλες πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Η αξιοποίησή τους θα εξασφαλίσει χώρους που λείπουν από την πόλη: για εκθέσεις, εργαστήρια,
μικρά μουσεία , αμφιθέατρα κλπ. Παράλληλα, σε συνδυασμό με τις πηγές της Αρέθουσας, το
Αρχαιολογικό Μουσείο της Αρέθουσας, τον Υγρότοπο, το Πάρκο του Λαού, θα δημιουργήσουν
έναν πόλο πολιτισμού και αναψυχής με ασύγκριτα πλεονεκτήματα, που θα αποφέρει οικονομικά
οφέλη στην πόλη. Άλλωστε γι’ αυτό αγοράστηκε το συγκρότημα Γεωργιάδη το 2004 με δάνειο που
αποπλήρωσαν οι πολίτες ενώ τώρα κινδυνεύει με πλήρη απαξίωση.

Σε επιστολή του, το 2005, προς τον Υπουργό Πολιτισμού ο πρώην νομάρχης κ. Μπουραντάς έγραψε σχετικά: «[ …] πρώην ιδιοκτησία «ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ» που αγόρασε πριν λίγες ημέρες η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Εύβοιας, με σκοπό να σώσει τα βιομηχανικά κτίρια και φυσικά να τα αξιοποιήσει […]

Έχουμε τη γνώμη ότι η ευρύτερη περιοχή μπορεί να αντιμετωπισθεί και να αξιοποιηθεί ενιαία και είναι δυνατό να μετατραπεί σε έναν πολύ αξιόλογο χώρο Πολιτιστικών Λειτουργιών”.

Ας αφυπνιστεί ο Δήμος! Η Δήμαρχος και όλο το δημοτικό Συμβούλιο, κι όχι μεμονωμένα 1-2
σύμβουλοι, όφειλαν, αυτοί πρώτοι, να παρευρίσκονται στην συνεδρίαση ΚΑΣ-ΚΣΝΜ για να
υπερασπιστούν την ιστορία και το μέλλον του τόπου τους. Θυμίζουμε ότι στον χώρο αυτόν δεν
υπάρχουν μόνον τα βιομηχανικά κτήρια που θα καταστραφούν.

Με την διαβόητη προτεινόμενη χάραξη απομονώνεται το εξωκλήσι του Αγ. Στεφάνου που χτίστηκε το 1868 πιθανόν πάνω σε θεμέλια αρχαίου οικοδομήματος (βασιλικής), ανασκάπτεται το αρχαίο λιμάνι ενώ καλύπτεται σχεδόν ολοκληρωτικά η θέση “Πηγές Αρέθουσας”, αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορικής ταυτότητας και μνήμης της Αρχαίας Χαλκίδας.

Και αποκόπτεται η φυσική διέλευση πεζών από το κηρυγμένο ως μνημείο νέο Αρχαιολογικό Μουσείο “Αρέθουσα” προς τις Πηγές. Η γειτνίαση αυτή αποτέλεσε, άλλωστε, έναν από τους λόγους για τους οποίους το ΥΠΠΟ επέλεξε το συγκεκριμένο κτήριο για τη στέγαση του Μουσείου.

Ο Δήμος οφείλει να πρωτοστατήσει στην διαμαρτυρία για την βάρβαρη απόφαση του ΥΠΠΟ και να
προσφύγει για την ακύρωσή της.

Και οι βουλευτές της Εύβοιας οφείλουν να υπερασπιστούν την πολιτιστική της κληρονομιά!
Όσο για την Κίνησή μας:

– Έχουμε την πρόθεση να προσφύγουμε ή να συνδράμουμε σε ενδεχόμενη προσφυγή άλλων,
όπου απαιτείται, για να αναιρεθεί αυτή η ντροπιαστική απόφαση του ΥΠΠΟ.

– Συνεχίζουμε την συλλογή υπογραφών και διαδικτυακά για να μην εφαρμοστεί η λάθος χάραξη
ταχείας λεωφόρου μέσα στην περιοχή του Αγίου Στεφάνου καθώς θα επιφέρει ανεπανόρθωτη
αλλοίωση της περιοχής ενώ υπάρχει άλλη, απλούστερη και συντομότερη, η θαλάσσια χάραξη
με γέφυρα που θα ενώνει τον Λόφο Μπαταριά με την περιοχή των Σφαγείων. Είναι η πρόταση
του ΓΠΣ 1987 και 1997 που αγνοήθηκε επιδεικτικά από την Μελέτη του Υπουργείου Υποδομών”