Από την Αγιά Λάρισας στο Δίστομο: Ένα προσκύνημα μνήμης που έγινε μήνυμα ζωής & αισιοδοξίας

Μια ιδιαίτερα ξεχωριστή επίσκεψη δέχθηκε πριν από λίγες ημέρες το Μουσείο Θυμάτων Ναζισμού Διστόμου, στη Βοιωτία. Πενήντα μέλη του ΚΑΠΗ Αγιάς Λάρισας, άνδρες και γυναίκες, άνθρωποι που έχουν διανύσει μεγάλο μέρος της ζωής τους μέσα από διαφορετικές επαγγελματικές και κοινωνικές διαδρομές, έφθασαν στο Δίστομο όχι απλώς ως επισκέπτες, αλλά ως προσκυνητές ενός τόπου μνήμης.

Το ΚΑΠΗ Αγιάς αποτελεί έναν μεγάλο και ιδιαίτερα δραστήριο κοινωνικό φορέα, που αριθμεί περίπου 200 μέλη από την Αγιά και τα γύρω χωριά του Δήμου. Η επίσκεψη στο Δίστομο εντασσόταν σε μια ευρύτερη εκδρομή με θρησκευτικό και ιστορικό χαρακτήρα. Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης επίσκεψη στην Ιερά Μονή του Οσίου Λουκά, τη βυζαντινή «Αγία Σοφιά της Ρούμελης».
Για τους ανθρώπους του ΚΑΠΗ, όμως, η στάση στο Δίστομο είχε ξεχωριστή βαρύτητα.

Η ενημέρωση στο Μουσείο περιλάμβανε την προβολή ντοκιμαντέρ και παρουσίαση της ιστορίας του Διστόμου, με αναφορά στη ναζιστική Σφαγή της 10ης Ιουνίου 1944 και στη δολοφονία 228 αμάχων κατοίκων του.
Την ενημέρωση έκανε ο εθελοντής του Μουσείου Χρ. Παπανικολάου. Παρουσίασε, μετά και την προβολή του συγκλονιστικού ντοκυμαντέρ, τις συνέπειες της Σφαγής στην τοπική κοινωνία και στις επόμενες γενιές, ενώ αναφέρθηκε και στον αγώνα του Διστόμου και των μαρτυρικών χωριών της Ελλάδας για Δικαίωση και Αποζημίωση για τα θύματα και τους απογόνους τους.
Το αίτημα αυτό παραμένει επίκαιρο: τα εγκλήματα πολέμου δεν πρέπει να διαγράφονται από τη συλλογική μνήμη και κανένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας δεν πρέπει να μένει ατιμώρητο.

«Ήταν η πιο συγκινητική επίσκεψη»
Στους επισκέπτες από την Αγιά η συγκίνηση ήταν εμφανής και μετά το τέλος της επίσκεψης, όταν σχημάτισαν μικρές παρέες και συζήτησαν όσα είδαν και άκουσαν.
Ένας από τους μεγαλύτερους σε ηλικία επισκέπτες είπε σε πηγαδακι ότι, παρά τις πολλές εκδρομές και επισκέψεις του ΚΑΠΗ σε ιστορικούς και θρησκευτικούς χώρους, η επίσκεψη στο Δίστομο ήταν «από τις πιο συγκινητικές και ουσιαστικές». Η φράση του αποτύπωσε το κλίμα που επικράτησε στην αποστολή.

Το ΚΑΠΗ Αγιάς: δραστηριότητα, κοινωνική φροντίδα και ζωή.
Η επικεφαλής του ΚΑΠΗ και της αποστολής, κοινωνική λειτουργός Ελίνα Βασβατέκη, αναφέρθηκε στις δράσεις που υλοποιούνται όλο τον χρόνο σε συνεργασία με τον Δήμο Αγιάς.
Το ΚΑΠΗ οργανώνει εκδρομές, εχει προγράμματα αναψυχής και κοινωνικής συμμετοχής, φυσικοθεραπείας, ομάδες σωματικής άσκησης , χορωδία και δραστηριότητες νοητικής ενδυνάμωσης. Παράλληλα, παρέχει κοινωνική στήριξη σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν κοινωνικές ή οικονομικές δυσκολίες ( συσσίτια κ.α).
Οι δράσεις αυτές κρατούν τα μέλη ενεργά, ενισχύουν την επικοινωνία και περιορίζουν την απομόνωση. Η παρουσία τους στο Δίστομο εντάχθηκε σε αυτή τη σταθερή προσπάθεια για συμμετοχή, δημιουργία και επαφή – και ξεκίνησε με πρόταση του πρακτορείου ταξιδιών Ελπίς Τράβελ.<<Μακάρι να μας το είχε προτείνει νωρίτερα>>, αναφέρθηκε.

Από τη Μνήμη στην αισιοδοξία
Στο Μουσείο, οι επισκέπτες γνώρισαν τις λεπτομέρειες της Σφαγής των 228 αμάχων και τις πληγές που άφησε στην κοινωνία του Διστόμου.
Έφυγαν, όμως, όχι μόνο με τη συγκίνηση της ιστορικής μνήμης. Έφυγαν , μιλώντας με τους εθελοντές και φίλους του Μουσείου, και με την πεποίθηση ότι ο αγώνας για δικαιοσύνη μπορεί να συνυπάρχει με την καθημερινή ζωή, τη δημιουργία, την αισιοδοξία, την Ειρήνη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι 2-3 από τους εκπροσώπους της 3ης Ηλικίας είπαν ότι οι ίδιοι και γενικά όλοι οι επισκέπτες του Διστόμου και του Μουσείου του πρέπει να μεταφέρουν αυτό το μήνυμα στην Αγιά, στην Θεσσαλία και ευρύτερα σε όλο τον κόσμο. Να μιλήσουν στους δικούς τους ανθρώπους, στον κύκλο τους για το Δίστομο και να τους παροτρύνουν να επισκεφθούν το Μουσείο, να ακούσουν την ιστορία και να δουν τις μαρτυρίες.
Το Δίστομο είναι τόπος Μνήμης, αλλά και τόπος διεκδίκησης Δικαιοσύνης. Η τραγωδία του 1944 συνδέεται με τη σημερινή προσπάθεια των κατοίκων και των φορέων να διατηρήσουν ζωντανή την Ιστορική Αλήθεια, την Δικαίωση, την Ειρήνη – την αποτροπή του φασισμού και του ναζισμού.

Η επίσκεψη στον Όσιο Λουκά
Μετά το Δίστομο, η αποστολή των 50 μελών του ΚΑΠΗ Αγιάς επισκέφθηκε την Ιερά Μονή του Οσίου Λουκά. Η εκδρομή είχε ένα πλήρες πρόγραμμα που συνδύασε ιστορία, μνήμη, θρησκευτική παράδοση και πολιτισμό.

Επιστρέφοντας στη Θεσσαλία, πήραν μαζί τους εικόνες από τη Βοιωτία και ένα σαφές μήνυμα: η Μνήμη συνδέεται με γνώση και διεκδίκηση Δικαιοσύνης και Αποζημίωσης αλλά δεν σημαίνει ακινησία.
Σημαίνει να θυμόμαστε τα θύματα, να τα τιμάμε, να υπερασπιζόμαστε την ιστορική αλήθεια, να καταδικάζουμε τις σκοτεινές ιδέες και να συνεχίζουμε τη ζωή με περισσότερη ανθρωπιά, συμμετοχή και αισιοδοξία.

Ιδιαίτερα από τις βαθύτερες πληγές της Ιστορίας, όπως αυτή του Διστόμου, οι άνθρωποι μπορούν να αντλήσουν δύναμη για να προχωρήσουν.

(Φωτογραφίες: Λουκάς Δημάκας)