Από τον κατώτατο μισθό στο πραγματικό κόστος ζωής – Η ανάλυση του Γιάννη Μπάρμπα

Τη συζήτηση για τον κατώτατο μισθό και το πραγματικό κόστος μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης ανοίγει με παρέμβασή του το στέλεχος των “Δημοκρατών” Φυσικός – Περιβαλλοντολόγος και Τεχνικός Σύμβουλος Γιάννης Μπάρμπας,  με αφορμή τις εξαγγελίες στη ΔΕΘ.

Μέσα από συγκεκριμένους υπολογισμούς επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα «πόσα είναι τελικά τσεπάτα;», συγκρίνοντας τις καθαρές αποδοχές ενός εργαζόμενου με τις καθημερινές ανάγκες ενός μονοπρόσωπου αλλά και ενός τετραμελούς νοικοκυριού.

“Κάθε ΔΕΘ συνοδεύεται από αριθμούς, εξαγγελίες, αυξήσεις και υποσχέσεις. Όμως για τον εργαζόμενο υπάρχει ένα πολύ απλούστερο ερώτημα:

Πόσα χρήματα μένουν πραγματικά στην τσέπη και τι ζωή μπορούν να αγοράσουν;

Από την 1η Απριλίου 2026 ο κατώτατος μισθός διαμορφώθηκε στα 920 ευρώ μικτά. Για εργαζόμενο άνω των 30 ετών χωρίς παιδιά, το επίσημο παράδειγμα του Υπουργείου Εργασίας αντιστοιχεί σε 772 ευρώ καθαρά ανά καταβολή. Με 14 καταβολές τον χρόνο, αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 901 ευρώ καθαρά τον μήνα, εάν το ετήσιο καθαρό εισόδημα κατανεμηθεί σε 12 μήνες.

Με τα μικτά δεν πληρώνεται το ενοίκιο. Με τα μικτά δεν γεμίζει το ψυγείο. Με τα μικτά δεν πληρώνονται το ρεύμα, ο γιατρός και η μετακίνηση. Με τα καθαρά ζει ο εργαζόμενος.

ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΡΕΠΗΣ ΔΙΑΒΙΩΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΙΔΙΟ

Η συζήτηση για τον κατώτατο μισθό δεν μπορεί να περιορίζεται στο ποσό που επιτρέπει απλώς σε έναν άνθρωπο να φτάσει μέχρι το τέλος του μήνα. Άλλο επιβίωση και άλλο αξιοπρεπής διαβίωση.

Αξιοπρεπής ζωή δεν σημαίνει πολυτέλεια. Σημαίνει κατοικία, κανονική διατροφή, ενέργεια, υγεία και οδοντιατρική φροντίδα, μετακίνηση, απαραίτητη ένδυση, επικοινωνίες, στοιχειώδη κοινωνική ζωή, λίγες ημέρες διακοπών και τη δυνατότητα να αντικατασταθεί μια βασική οικιακή συσκευή όταν χαλάσει.

Με ένα συντηρητικό ενδεικτικό καλάθι για έναν εργαζόμενο που ζει μόνος του στην Αττική, νοικιάζει και δεν διαθέτει αυτοκίνητο, το απαιτούμενο μηνιαίο καθαρό εισόδημα υπολογίζεται περίπου στα:

1.153 ΕΥΡΩ ΚΑΘΑΡΑ ΤΟΝ ΜΗΝΑ

Δεν ξεκινήσαμε από τα 1.153 ευρώ για να προσαρμόσουμε σε αυτά τις ανάγκες. Ξεκινήσαμε από τις ανάγκες μιας κανονικής ζωής και καταλήξαμε στα 1.153 ευρώ.

ΚΑΙ ΑΝ Ο ΚΑΤΩΤΑΤΟΣ ΓΙΝΕΙ 1.000 ΕΥΡΩ ΜΙΚΤΑ;

Ο τετραψήφιος αριθμός ακούγεται ασφαλώς καλύτερα. Όμως τα 1.000 ευρώ μικτά δεν είναι 1.000 ευρώ στην τσέπη.

Με τις αντίστοιχες κρατήσεις και σε ετησιοποιημένη 12μηνη βάση, η τάξη μεγέθους βρίσκεται περίπου στα 960–965 ευρώ καθαρά τον μήνα, ανάλογα με το φορολογικό και οικογενειακό προφίλ. Απέναντι σε ένα ενδεικτικό κόστος αξιοπρεπούς διαβίωσης 1.153 ευρώ, εξακολουθεί να υπάρχει ένα κενό περίπου 190 ευρώ κάθε μήνα — πάνω από 2.200 ευρώ τον χρόνο.

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ 2+2: ΕΔΩ ΑΡΧΙΖΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ

Η ίδια μεθοδολογία εφαρμόστηκε σε μια οικογένεια με δύο ενήλικες, δύο παιδιά, ενοίκιο στην Αττική και ένα απλό οικογενειακό αυτοκίνητο. Το ενδεικτικό κόστος μιας αξιοπρεπούς οικογενειακής ζωής προσεγγίζει τα:

2.592 ΕΥΡΩ ΚΑΘΑΡΟΥ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΤΟΝ ΜΗΝΑ

Με ένα μικρό περιθώριο οικονομικής ανθεκτικότητας περίπου 5%, ώστε ένα απρόβλεπτο έξοδο να μη διαλύει τον οικογενειακό προϋπολογισμό, το ποσό προσεγγίζει τα 2.720 ευρώ.

Δεν προτείνουμε κατώτατο ατομικό μισθό 2.592 ευρώ. Τα 2.592 ευρώ αποτελούν εκτίμηση του συνολικού καθαρού εισοδήματος που χρειάζεται ένα τετραμελές νοικοκυριό για το συγκεκριμένο πρότυπο αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Πώς ζητάμε από τους νέους να δημιουργήσουν οικογένεια, όταν η δημιουργία οικογένειας κινδυνεύει να μετατραπεί σε μόνιμη άσκηση οικονομικού ελλείμματος;

Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΤΙΣΤΡΑΦΕΙ

Για δεκαετίες συζητούμε πρώτα πόσο μπορεί να αυξηθεί ο μισθός και ύστερα προσπαθούμε να χωρέσουμε τη ζωή μέσα σε αυτόν. Εμείς προτείνουμε το αντίστροφο:

1. Πρώτα ορίζουμε τι σημαίνει αξιοπρεπής ζωή.

2. Μετά υπολογίζουμε πόσο κοστίζει.

3. Και μόνο τότε εξετάζουμε ποιο επίπεδο καθαρού εισοδήματος μπορεί να την εξασφαλίσει.

«ΠΟΣΑ ΕΙΝΑΙ ΤΣΕΠΑΤΑ;»

«ΦΤΑΝΟΥΝ ΓΙΑ ΝΑ ΖΗΣΕΙ ΕΝΑΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ;»

Η εργασία πρέπει να επιτρέπει στον άνθρωπο να ζει και να συμμετέχει στην κοινωνία — όχι απλώς να επιβιώνει.

ΠΗΓΕΣ – ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Τα στοιχεία για τον ισχύοντα κατώτατο μισθό των 920 € από 1.4.2026 και το επίσημο παράδειγμα καθαρών μηνιαίων απολαβών 772 € για εργαζόμενο άνω των 30 ετών χωρίς τέκνα και χωρίς άλλα εισοδήματα προέρχονται από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (Αύξηση Κατώτατου Μισθού και Ημερομισθίου 2026).

Για τον έλεγχο της τάξης μεγέθους των δαπανών χρησιμοποιήθηκαν ως βάση σύγκρισης τα αποτελέσματα της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ) 2024 της ΕΛΣΤΑΤ, η οποία καταγράφει τις πραγματικές δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών ανά κατηγορία.

Τα ποσά των 1.153 € για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και 2.592 € για οικογένεια δύο ενηλίκων και δύο παιδιών ΔΕΝ αποτελούν επίσημους δείκτες της ΕΛΣΤΑΤ. Είναι ενδεικτικοί προϋπολογισμοί αξιοπρεπούς διαβίωσης της παρούσας ανάλυσης. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ χρησιμοποιούνται ως συγκριτικό σημείο αναφοράς και έλεγχος της τάξης μεγέθους, όχι ως ταύτιση της παρατηρούμενης δαπάνης με το αναγκαίο εισόδημα αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Η μετατροπή μικτών σε καθαρές αποδοχές πέραν του επίσημου παραδείγματος των 920 € είναι ενδεικτική και εξαρτάται από το φορολογικό, ασφαλιστικό και οικογενειακό προφίλ του εργαζομένου.

Επίσημες πηγές: Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, «Αύξηση Κατώτατου Μισθού και Ημερομισθίου 2026» · ΕΛΣΤΑΤ, «Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών 2024», δημοσίευση 25.9.2025.”