Στέλλα Κυβέλου: Απάντηση στην Άγκυρα με μονομερή ανακήρυξη ΑΟΖ και Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (video)

Κατοχύρωση των δικαιωμάτων της Ελλάδας στο Αιγαίο, με  μονομερή ανακήρυξη ΑΟΖ, χωρίς να ταυτίζεται με την οριοθέτηση και παράλληλα επιτάχυνση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού πριν το τέλος του 2026, προτείνει η εμπειρογνώμων Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού και καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Στέλλα Κυβέλλου. Θεωρεί ότι τα δύο αυτά εργαλεία μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, ενισχύοντας την ελληνική παρουσία και διοικητική πρακτική «επί του πεδίου». Παράλληλα, προειδοποιεί για την «παγίδα της άδειας», δηλαδή την προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανιστεί ως επιτηρητής και ρυθμιστής των δραστηριοτήτων στο Αιγαίο.

Στο επίκεντρο, σύμφωνα με την ίδια, βρίσκεται η ανάγκη η Ελλάδα να μην περιοριστεί μόνο στην περιβαλλοντική πολιτική, αλλά να συνδέσει την προστασία του θαλάσσιου χώρου με μια συνολική εθνική στρατηγική για την άσκηση των δικαιωμάτων της.

Η κυρία Κυβέλλου εκτιμά ότι η Ελλάδα βρίσκεται απέναντι σε μια νέα ελληνοτουρκική διαφορά στο Αιγαίο, με αφορμή αυτή τη φορά τα θαλάσσια πάρκα. Όπως επισημαίνει, υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην ελληνική και την τουρκική προσέγγιση, καθώς η Ελλάδα έχει περιορίσει τα θαλάσσια πάρκα της εντός των χωρικών της υδάτων, ενώ η Τουρκία έχει χωροθετήσει τα δικά της και σε διεθνή ύδατα. Κατά την άποψή της, η εξέλιξη αυτή απαιτεί από την Αθήνα να επανεξετάσει τη στάση της και να προχωρήσει σε συγκεκριμένες κινήσεις για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων της.

Κεντρική της πρόταση είναι η μονομερής ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στο Αιγαίο, με τη σαφή διευκρίνιση ότι η ανακήρυξη δεν αποτελεί οριοθέτηση. Η τελική οριοθέτηση, όπως τονίζει, θα πρέπει να γίνει μέσα από συμφωνία με το άλλο παράκτιο κράτος. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιοριστεί στην περιβαλλοντική διάσταση των θαλάσσιων πάρκων, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος η περιβαλλοντική πολιτική να συνδεθεί με ευρύτερες διεκδικήσεις και να δημιουργήσει τετελεσμένα στο Αιγαίο.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, θεωρώντας ότι η διαδικασία πρέπει να επιταχυνθεί. Τα θαλάσσια χωροταξικά σχέδια, σύμφωνα με την ίδια, δεν δημιουργούν από μόνα τους δικαιοδοσία, δεν ανακηρύσσουν ΑΟΖ και δεν οριοθετούν θαλάσσια σύνορα. Δημιουργούν όμως ένα οργανωμένο πλαίσιο δημόσιας πολιτικής και διοικητικής πρακτικής, καθορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται οι δραστηριότητες στον θαλάσσιο χώρο και αντιμετωπίζονται οι πιθανές συγκρούσεις μεταξύ τους.