Το Αγιασμένο Φως
Σαν να είναι κάτι το … καθιερωμένο, για ακόμα μια φορά κι αυτό το Μεγάλο Σάββατο, ευκαίρως – ακαίρως, χριστιανοί και μη (!), ως μη ώφελε, … διχάστηκαν για το Ιεροσολυμίτικο Αγιασμένο Φως.
Ιδιαίτερα, όμως, φέτος, έπεσε στην αντίληψή μας, ότι «μπήκαν στο χορό» εκλεκτοί θεολόγοι, αγαπημένοι συνάδελφοι και τιμημένοι συνοδοιπόροι στην επιστήμη και τέχνη της Θεολογίας, οι οποίοι με τον λόγο τους επιδίωξαν να απομακρύνουν τον κίνδυνο της δεισιδαιμονίας και της ιδεοληψίας από τον χώρο της Πίστης.
Όμως, η επιστημονική τους άποψη, ακριβώς διότι δεν προερχόταν από «τυχάρπαστους» του Ευαγγελίου, προβλημάτισαν κάπως, στενοχώρησαν αρκετά, ή και «σκανδάλισαν» λίγο, ένα μέρος τού απλού, πιστού και αγνού λαού του Θεού.
Από αυτήν την αφετηρία, συμπάσχοντας με τους «εν Χριστώ» αδελφούς, θελήσαμε να δούμε αλλιώς, «ειδ-άλλως», το θέμα, από την πλευρά δηλαδή της ποιμαντικής – θεραπευτικής και απολογητικής προσέγγισης του πράγματος.
Το φως αυτό παραλληλίζεται με το υπερφυές Φως, που έλαμψε μέσα στον Τάφο του Χριστού από την ώρα τής Αναστάσεώς Του.
Όπως αναφέρει ο Άγιος Γρηγόριος και ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός «και τρέχοντας ο Πέτρος, έφτασε στο μνήμα, και βλέποντας το φως εντός του Τάφου εξεπλάγη». Την ίδια μέρα, που αναστήθηκε ο Χριστός, κι όταν η Μαρία η Μαγδαληνή, η Ιωάννα, η Μαρία η μητέρα του Ιακώβ, μαζί με άλλες γυναίκες πήγαν στο τάφο του Χριστού, παρατήρησαν ότι ένα λευκό φως έλουζε τον Τάφο. Έτσι με αυτό τον τρόπο μπόρεσαν και είδαν μέσα στον σκοτεινό τάφο τη σινδόνη του Χριστού και τον τάφο που ήταν άδειος. (https://imkifissias.gr/index.php/epikairotita/3528-to-agion-fos).
Όπως φάνηκε στην μεταδιδακτορική μας έρευνα, η χριστιανική Εκκλησία, διαχρονικά, καθαγίασε, «εις ανάμνησιν και προς ευλογίαν», διάφορα υλικά στοιχεία (νερό, σίτο – οίνο – έλαιο, καρπούς κ.λπ.), προσδίδοντας σε αυτά ιδιότητες θεραπευτικές, γενικότερα αγιαστικές και κατ΄εξοχήν ενισχυτικές για τον πιστό άνθρωπο στην βίωση της διδασκαλίας του Ιησού Χριστού.
Θεωρούμε, λοιπόν, πως ένας παραλληλισμός ανάμεσα στο νερό και τη φωτιά, αναμεταξύ στο αγιασμένο ύδωρ και το άγιο φως, θα βοηθούσε σημαντικά και θα λειτουργούσε αποκαλυπτικά, στον διάλογο αυτό, που καλλιεργείται για σειρά ετών. Έναν διάλογο, που εμπεριέχει από θαυμαστά γεγονότα και ιστορικές καταγραφές έως διάφορες πικάντικες «αποκαλύψεις» και προσωπικές μαρτυρίες. Μάλιστα, τις περισσότερες φορές η συγκεκριμένη αυτή συζήτηση γίνεται εκτός του χώρου της Εκκλησίας, από ανθρώπους και κέντρα που θέλουν να «σώσουν» την Εκκλησία… «καθαρίζοντάς» Την.
Η διαδικασία, λοιπόν, του αγιασμένου νερού είναι γνωστή και (τουλάχιστον ακόμα) αποδεκτή, εντός της Εκκλησίας. Έχουμε απλό νερό, που με την επίκληση του Θεού, μέσω ειδικών ευχών, μετατρέπεται σε αγιασμό και αποκτά ιδιαίτερες – υπερφυσικές, θεραπευτικές, καθαρτικές ιδιότητες.
Γενικώς, το ίδιο, μπορεί να το προσλάβει ο πιστός Χριστιανός και για το αγιασμένο φως του Μεγάλου Σαββάτου, όπως ιερουργείται σε κάθε ορθόδοξη χριστιανική εκκλησία, ανά την υφήλιο. Έχουμε, λοιπόν, τη φωτιά, τη φλόγα που ανάβει με φυσικό τρόπο ο Ιερέας και αφού τελέσει την ακολουθία με τις σχετικές ευχές, το καθαγιασμένο αυτό φως μετα-λαμπαδεύεται στους πιστούς, για να γίνουν μέτοχοι του ιδιαίτερου συμβολικού νοήματός του, εμφορούμενο από πνευματικές και κατεξοχήν θεραπευτικές και καθαρτικές ιδιότητες.
Και προχωρούμε. Τι ιδιαίτερο έχει το «ιεροσολυμίτικο» άγιο Φως;
Λοιπόν, ας συνεχίσουμε την κουβέντα περί του αγιασμού και μάλιστα με την αξιοποίηση του όρου «αγίασμα». Όπως έχει αναδειχθεί σε έρευνα, που είχαμε πραγματοποιήσει, ανά την ελληνική επικράτεια (συλλ. έργο υπό την ευθύνη του Καθηγ. Αλέξανδρου Σταυρόπουλου, Οι δρόμοι του νερού. Οδοιπορικό θεραπευτικού τουρισμού στα Αγιάσματα της Ελλάδας, εκδ. Αρμός, Αθήνα 2003), υπάρχουν πηγές αγιάσματος, που έχουν συνδεθεί με κάποια ιδιαίτερη ιερή στιγμή, ένα θαύμα, κάποια εξιστόρηση θεοσημίας, σε συγκεκριμένους τόπους, αποκτώντας ανάλογο πνευματικό βάρος και περιεχόμενο.
Ανάλογα, και στα Ιεροσόλυμα, στον τάφο του Θεανθρώπου Ιησού, στο λίκνο της αθανασίας, έχουμε μία μοναδική, ανεπανάληπτη «πηγή» ζωής φωτοφόρου. Έτσι, ειδικά εκεί, τα πράγματα μπορούν να τελούνται αλλιώς, σε άλλες συνθήκες, με άλλους όρους, όπου με το θείο θέλημα «νικάται η τάξη της φύσεως».
Αυτό που προφανώς επιθυμούν να επισημάνουν οι φίλοι ακαδημαϊκοί θεολόγοι είναι ότι ακόμα κι αν δεν είναι έτσι, δεν «τρέχει» κάτι. Δεν αμφισβητείται το θεϊκό, το υπερφυές, το αποκαλυπτικό μήνυμα του Ευαγγελίου του Ιησού Χριστού!
Και μία επιπλέον σκέψη, ως ένα … «Easter egg». Χωρίς να είναι ίσως κάτι το σωτηριώδες, το να βρίσκεσαι στην Ελλάδα, στην Κύπρο, στη Γεωργία, στην Ουκρανία, στη Ρουμανία, στη Ρωσία, στις ΗΠΑ και ό,που αλλού έχει βρεθεί το Φως των Ιεροσολύμων, κρατώντας στα χέρια σου την ευλογημένη φλόγα, που εξήλθε από τα ιερά χώματα της κάτω Ιερουσαλήμ, από τον Πανίερο Τάφο του Ιησού Χριστού, λίγες ώρες μετά την τελετή της αφής του, δεν είναι κάτι συγκλονιστικό; Κάτι παγκοσμίως μοναδικό; Κάτι θαυμαστό; Έστω, κάτι το συγκινητικό;
Κλείνουμε με την πρόταση για ένα «πείραμα». Οποιαδήποτε στιγμή του χρόνου, χειμώνα, καλοκαίρι, άνοιξη, φθινόπωρο. Όποιος μπορεί, ας βρεθεί στην Πλάκα, στη συμβολή των οδών Ερεχθέως και Πρυτανείου. Στον Ιερό Ναό των Αγίων Αναργύρων, που ανήκει στην Εξαρχία του Παναγίου Τάφου στην Αθήνα. Και ας μπει μέσα, όπου θα αντικρίσει το γνωστό φανάρι με το Άγιο Φως, που έρχεται το Μεγάλο Σάββατο από τα Ιεροσόλυμα. Και τότε να κάνει τον σταυρό του και να ανιχνεύσει τα συναισθήματα που θα νιώσει.
Και κάτι ακόμα. Πιο … θεολογικό. Το τέλειο θα είναι αυτά τα ίδια συναισθήματα να μας κατακλύζουν κάθε Μεγάλο Σάββατο, σε κάθε Ναό μας, όταν ο Ιερέας μάς καλεί «Δεύτε λάβετε Φως», ακόμα κι αν αυτό προέρχεται από ένα κουτί σπίρτα. Τότε θα φανεί αν βιώνουμε την ιερότητα της στιγμής και της ιερής ακολουθίας. Ότι δεν είμαστε τουρίστες, ούτε μέλη φολκλορικού δρώμενου, αλλά πραγματικοί προσκυνητές τής Αναστάσεως Χριστού!
Χριστός Ανέστη!
Αληθώς Ανέστη ο Κύριος!
Τριαντάφυλλος Μπολτέτσος, Δρ. Θεολογίας
Μεταδιδάκτορας Ιστορίας της Ιατρικής ΕΚΠΑ
