Λαμία: μια οικονομία χωρίς παραγωγικό πυρήνα – ανάγκη για τοπική ανασυγκρότηση

Η Λαμία και η ευρύτερη περιοχή είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα των ορίων της σημερινής λαθεμένης οικονομικής πολιτικής. Παρά τη γεωγραφική της θέση στο κέντρο της Ελλάδας, την πλούσια κοιλάδα του Σπερχειού, τη Βιομηχανική Περιοχή και τα τόσα άλλα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, η πραγματική οικονομία εμφανίζει έντονα σημάδια κατάρρευσης. Ο πρωτογενής τομέας απαξιώνεται, η αγροτική παραγωγή δεν συνδέεται με τη μεταποίηση και τις αγορές, η ΒΙΠΕ υπολειτουργεί και ο τουρισμός παραμένει περιορισμένος, αποσπασματικός και χαμηλής προστιθέμενης αξίας.

Η τοπική οικονομία στηρίζεται κυρίως στις δημόσιες υπηρεσίες, στον στρατό, στο πανεπιστήμιο, στις συντάξεις και σε δημόσια αντιπαραγωγικά έργα, κυρίως οδοποιίας. Αυτό δεν συνιστά παραγωγικό μοντέλο. Είναι οικονομία ανακύκλωσης εισοδημάτων, όχι δημιουργίας νέου πλούτου. Με οικονομικούς όρους, το τοπικό εισόδημα δεν ενισχύεται από παραγωγικές επενδύσεις, ούτε από εξαγωγές, ενώ μεγάλο μέρος της κατανάλωσης κατευθύνεται σε εισαγόμενα αγαθά. Το αποτέλεσμα είναι στασιμότητα.

Τι θα σήμαινε μια στρατηγική παραγωγικής ανασυγκρότησης για τη Λαμία;

√ Άμεσα – βραχυπρόθεσμα: Δημόσιες και δημοτικές παρεμβάσεις στήριξης της αγροτικής παραγωγής του Σπερχειού (οργάνωση, συλλογικά σχήματα-συνεταιρισμοί, σωστή διαχείριση του νερού). Ενεργοποίηση της ΒΙΠΕ, με κίνητρα για αγροδιατροφική μεταποίηση, κίνητρα με στόχο. Τοπικές αγορές παραγωγών και υποχρεωτική σύνδεση δημόσιων δομών (σχολεία, νοσοκομεία) με τοπικά προϊόντα.

√ Μεσοπρόθεσμα: Δημιουργία προϋποθέσεων (τοπική αλυσίδα αξίας)  για να μείνει περισσότερο χρήμα στον τόπο, με παραγωγή, μεταποίηση και τοπική διάθεση. Σύνδεση με τον ήπιο βιώσιμο τουρισμό και συνεργασία με το Πανεπιστήμιο ως κόμβο εφαρμοσμένης γνώσης.

√ Μακροπρόθεσμα: Μετατροπή της ΒΙΠΕ σε περιφερειακό παραγωγικό κόμβο χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος και δημιουργία της ταυτότητας περιοχής: αγροδιατροφή – φύση – ποιότητα ζωής. Σταθερή δημόσια παρουσία ως εγγύηση επενδύσεων, όχι ως γραφειοκρατικό εμπόδιο.

Αυτό το μοντέλο δεν είναι κρατισμός. Είναι μικτή οικονομία, όπως την περιέγραψε ο Samuelson. Είναι αγορά με κανόνες, κράτος με ρόλο, τοπική κοινωνία με συμμετοχή.

Η Λαμία δεν χρειάζεται άλλες γενικόλογες «αναπτυξιακές εξαγγελίες» Χρειάζεται επανεκκίνηση της πραγματικής οικονομίας, προσαρμοσμένη στις τοπικές δυνατότητες. Μια μίνι μορφή τοπικοποίησης της οικονομίας με σχέδιο, στόχους και οργάνωση. Χωρίς σχέδιο και στρατηγική δεν υπάρχει βιώσιμο μέλλον.

Στέφανος Σταμέλλος

https://www.e-ecology.gr
https://www.facebook.com/stefanos.stamellos