22 Μαρτίου: Παγκόσμια Ημέρα Νερού – Νερό “αρχή των πάντων”

«Αρχή των πάντων» κατά τον Θαλή τον Μιλήσιο το νερό, δομικό στοιχείο του σύμπαντος και πρωταγωνιστής στο έργο της ζωής. Είναι κάτι παραπάνω από ένα πολύτιμο φυσικό αγαθό, φυσικός πόρος σε ανεπάρκεια.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες πάνω από το 30% της Ελλάδας εμφανίζει αυξημένο κίνδυνο ερημοποίησης, “νέκρωση” δηλαδή των εδαφών, και κυρίως αρκετά νησιά του Αιγαίου, μέρος της Κρήτης και η Ανατολική Στερεά. Επίσης, λόγω της κλιματικής αλλαγής προβλέπεται να έχουμε μακρές περιόδους με ελάχιστη βροχόπτωση και η ξηρασία να πλήξει τη μεσογειακή λεκάνη τις επόμενες δεκαετίες.

Δυστυχώς όμως, ακόμα και σήμερα, «δεν προσέχουμε για να έχουμε». Αντίθετα, εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε το νερό ως έναν ανεξάντλητο φυσικό πόρο, τον οποίο διαχειριζόμαστε σπάταλα, κυρίως στη γεωργία που απορροφά το 87% των διαθέσιμων πόρων. Η στάθμη του υδροφόρου ορίζοντα συνεχώς μειώνεται. Έχουμε ανεξέλεγκτη άντληση νερού, η οποία, εκτός από μείωση των αποθεμάτων, προκαλεί και το φαινόμενο της υφαλμύρωσης σε παράκτιες περιοχές.

Αυτό σημαίνει ότι η προστασία των υδατικών πόρων και η καταπολέμηση της ερημοποίησης αποτελούν κρίσιμα ζητήματα.. Η διαχείριση δε του νερού δεν είναι μόνο τεχνικό ζήτημα, αλλά μια βαθιά περιβαλλοντική και κοινωνική υπόθεση που απαιτεί άμεση και συντονισμένη δράση.

Διαχείριση όμως δεν είναι να μετράμε απλά πόσο νερό έχουμε, αλλά και τι ποιότητα νερού έχουμε, πόσο και πόσοι δικαιούνται αυτό το νερό, πότε το δικαιούνται και για ποια χρήση. Διαχείριση είναι η αξιοποίηση των τεράστιων ποσοτήτων νερού, που χάνονται στη θάλασσα και που θα μπορούσαν να καλύψουν ανάγκες, με τη δρομολόγηση κατασκευής μικρών υδατοδεξαμενών σε τοπικό επίπεδο. Διαχείριση είναι η λήψη αυστηρών μέτρων με επιστημονικά περιβαλλοντικά κριτήρια για την προστασία των υδροφόρων, η εφαρμογή πολιτικών μείωσης της κατανάλωσης, η αποφυγή των υπεραντλήσεων και το στέγνωμα της κοίτης των ποταμών, η μείωση των υδροβόρων καλλιεργειών.

Θεωρείται απαραίτητη και επείγουσα η ανάγκη για αποδοτικότερη χρήση νερού, κυρίως στον γεωργικό τομέα∙ ο εκσυγχρονισμός των δικτύων για τη μείωση των απωλειών στα δίκτυα ύδρευσης και άρδευσης∙ η επαναχρησιμοποίηση του νερού με την αξιοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων για αρδεύσεις, με παράλληλη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για την ατομική ευθύνη στην εξοικονόμηση νερού στην καθημερινότητα τους..

Είναι δε σε εξέλιξη μια ευρύτερη πολιτική συζήτηση για το μέλλον της διαχείρισης του νερού στην Ελλάδα και κυρίως για την ιδιωτικοποίηση και εμπορευματοποίηση του. Στα πλαίσια της κυβερνητικής πολιτικής  ξεδιπλώνεται βήμα-βήμα ένα τέτοιο σχέδιο, με μεθοδικές μετατοπίσεις, μετοχικές αναδιατάξεις και σταδιακή εργολαβοποίηση κρίσιμων λειτουργιών των δύο μεγάλων εταιρειών ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, αλλά και των ΔΕΥΑ όλης της χώρας προς τη λογική της αγοράς.

Δεν υπάρχουν περιθώρια για άλλες καθυστερήσεις. Η προστασία των υδατικών πόρων και ο κίνδυνος της ερημοποίησης είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση για όλους μας.

Στέφανος Σταμέλλος

https://www.e-ecology.gr
https://www.facebook.com/stefanos.stamellos/