Αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού για τις ΑΠΕ: Θέσπιση υψομετρικού ορίου 800μ. για την προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων

Η υπό εξέλιξη αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ αποτελεί κρίσιμη ευκαιρία για τη θεσμική θωράκιση των ορεινών οικοσυστημάτων της χώρας. Η θέση ότι δεν πρέπει να υπάρξουν οριζόντιοι χωρικοί περιορισμοί για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών, ιδιαίτερα σε μεγάλα υψόμετρα, παραγνωρίζει θεμελιώδη επιστημονικά και οικολογικά δεδομένα.

Η επιστημονική γνώση και η οικολογική πρακτική αναγνωρίζουν ότι τα ορεινά οικοσυστήματα άνω των 800 μέτρων υψομέτρου αποτελούν τον βασικό πυρήνα του φυσικού αποθέματος της χώρας. Πρόκειται για περιοχές υψηλής βιοποικιλότητας, κρίσιμες για τη διατήρηση των υδατικών πόρων, τη σταθερότητα των εδαφών, τη ρύθμιση του κλίματος και τη συνολική οικολογική ισορροπία. Η επιστημονική έρευνα έχει τεκμηριώσει ότι οι ορεινές περιοχές παρουσιάζουν εξαιρετικά περιορισμένη ικανότητα αποκατάστασης μετά από βαριές τεχνικές παρεμβάσεις, λόγω χαμηλών ρυθμών εδαφογένεσης, έντονων κλίσεων και αυξημένου κινδύνου διάβρωσης. Οι παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας, όπως οι αιολικοί σταθμοί και τα συνοδά έργα τους -οδοποιία βαρέως τύπου, εκσκαφές, δίκτυα μεταφοράς και υποσταθμοί- προκαλούν μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις στα πλέον ευαίσθητα τμήματα του φυσικού χώρου.

Η απουσία σαφούς υψομετρικού ορίου έχει ήδη οδηγήσει σε εκτεταμένη βιομηχανική πίεση στους σημαντικότερους ορεινούς όγκους της χώρας. Η πρακτική αυτή αντίκειται στην αρχή της πρόληψης και της προφύλαξης, όπως απορρέει από το άρθρο 24 του Συντάγματος, καθώς και στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, που επιβάλλει την προληπτική προστασία ευαίσθητων οικοσυστημάτων.

Για τον λόγο αυτό, είναι αναγκαίο να θεσπιστεί ρητός χωροταξικός περιορισμός, με απαγόρευση εγκατάστασης αιολικών σταθμών σε υψόμετρα άνω των 800 μέτρων, ιδίως σε ορεινούς όγκους με υψηλή οικολογική αξία και προστατευόμενο καθεστώς.

Παράλληλα, και έως την ολοκλήρωση της αναθεώρησης του χωροταξικού πλαισίου, η ΡΑΑΕΥ οφείλει, σύμφωνα με την αρχή της χρηστής διοίκησης, να μην αποδέχεται νέες αιτήσεις και να μην χορηγεί νέες Βεβαιώσεις Παραγωγού για εγκαταστάσεις σε ορεινές περιοχές άνω του υψομετρικού αυτού ορίου. Η δημιουργία τετελεσμένων υπό ένα πλαίσιο που βρίσκεται υπό αναθεώρηση υπονομεύει τον ίδιο τον σκοπό του χωροταξικού σχεδιασμού.

Η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να συντελείται εις βάρος του φυσικού αποθέματος της χώρας. Η θέσπιση σαφών υψομετρικών ορίων αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη διασφάλιση της περιβαλλοντικής ισορροπίας και του δημόσιου συμφέροντος. Η προστασία του ορεινού φυσικού κεφαλαίου αποτελεί συνταγματική υποχρέωση και θεμελιώδη προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την οικολογική ισορροπία της χώρας.

Στέφανος Σταμέλλος
https://www.e-ecology.gr
https://www.facebook.com/stefanos.stamellos/