STAR Κεντρικής Ελλάδας
Μέλος του Μητρώου Επιχειρήσεων Ηλεκτρονικών Μέσων Ενημέρωσης
Τελευταίες Ειδήσεις
Σόλων

Σόλων

ΜΚΟ για την Σύνθεση και τον Οικολογικό Πολιτισμό

(2ο μέρος του άρθρου "Η σημερινή δυτική ελευθερία και η ελευθερία κατά Ρουσσώ")

Από το άλλο μέρος αυτό που ζητούσε ο Ζ.Ζ.Ρουσσώ, τη συμμετοχή του πολίτη στην κυριαρχία του κράτους και κυρίως στη θέσπιση νόμων που είναι ο βασικός πυλώνας της δημοκρατίας, είναι πιο συμβατό με τη δημοκρατία, αν είναι η δημοκρατία εκείνο που θέλουμε. Ή μήπως δεν τη θέλουμε πραγματικά; Ο φιλελευθερισμός εκείνος που ταυτίζεται με τον ατομισμό δεν έχει καμμία σχέση με τη δημοκρατία και σημαίνει την κυριαρχία του ισχυρότερου και την υποταγή του ανίσχυρου, ο οποίος μπορεί μόνον να ελπίζει σε μία φιλανθρωπία εξαρτημένη από τη βούληση του ισχυρού.

(1ο μέρος)

Ο Maurice Cranston, μελετητής του Ζαν-Ζακ Ρουσσώ, γράφει στο έργο του “The early life and work of Jean-Jacques Rousseau” όπως αναφέρεται στην εισαγωγή του βιβλίου “Γράμματα από το Βουνό”, σελ. 47, εκδόσεις Στάχυ: “...για το γαλλικό, για το αγγλικό, για το αμερικανικό πνεύμα, η ελευθερία συνίσταται στη δυνατότητα ενός ανθρώπου να παραμένει απερίσπαστος από το κράτος στο να κάνει αυτό που θέλει να κάνει∙ για τον  Rousseau από τη Γενεύη, όμως, [η ελευθερία] είναι ζήτημα συμμετοχής στην κυριαρχία του κράτους και στη διαμόρφωση νόμων, κάτω από τους οποίους ζει κανείς υπακούοντας τη δική του βούληση...”.

Παρασκευή, 13 Ιανουαρίου 2017 17:38

Ζαν-Ζακ Ρουσσώ: Εισαγωγικά

Το παρόν άρθρο προορίζεται να είναι η εισαγωγή σε μια σειρά άρθρων που σκοπό έχουν να παρουσιάσουν το έργο και τη ζωή του Ρουσσώ.

Ο Γουέλς στην ιστορία του (1) είχε πει για τον Μογγόλο αυτοκράτορα των Ινδιών Ακμπάρ ότι είναι ένας από τους "αρμούς" της ιστορίας. Με τον ίδιο τρόπο πιστεύω ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε τον Ζαν Ζακ Ρουσσώ και θα δούμε στα επόμενα άρθρα εάν αυτός ο ισχυρισμός μου επαληθεύεται από τα γεγονότα ή όχι. Για να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε την συνεισφορά κάποιου στην ιστορία, θα πρέπει να επιχειρήσουμε να ανασυνθέσουμε σε κάποιο βαθμό το ιδιαίτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο έζησε και τις προκλήσεις που αντιμετώπισε, ώστε να αντιληφθούμε την ποιότητα και την πρωτοτυπία της σκέψης του και την έκταση της συνεισφοράς του στην πρόοδο της ανθρωπότητας.

Τετάρτη, 21 Δεκεμβρίου 2016 17:27

Η δημιουργία του υπεύθυνου πολίτη

Αυτό είναι ένα θέμα που αποτέλεσε το βασικό πρόβλημα των διάφορων κοινωνικών θεωριών (πράγμα που οδηγούσε στην προπαγάνδα) και αποτελεί ζήτημα τόσο κοσμοθεωρητικής άποψης (δηλαδή αξιακών κριτηρίων) όσο και πρακτικής εφαρμογής (αν μπορεί να «επιβληθεί» και πώς). Δεν υπάρχει περίπτωση να εκφραστεί μία άποψη -ακόμη και η επωφελέστερη υλικά και πνευματικά για τον άνθρωπο- και να μην υπάρξει κάποιου είδους αντίδραση και διαφωνία.

Ποια είναι η αναγκαία ευθύνη του σημερινού ανθρώπου και πολίτη, για να αντιμετωπίσει τα αδιέξοδα; Πολλοί θεωρούν ότι αυτή η ευθύνη περιγράφεται κυρίως ή μοναδικά σε επίπεδο μικροκοινωνικό, δηλαδή σχεδόν εξαντλείται στην κοινωνική αλληλεγγύη. Η κοινωνική αλληλεγγύη είναι αναγκαίο μέρος της ευθύνης, αλλά θα έπρεπε να είναι τόσο αυτονόητη ώστε να μη μας απασχολεί πλέον ως κάτι που πρέπει να κάνουμε, δηλαδή να είναι ήδη πραγματωμένη και να στρεφόμαστε σε άλλα αίτια της κρίσης, πιο σύνθετα και βαθύτερα.

Πέμπτη, 24 Νοεμβρίου 2016 16:27

Τάξη και ολοκληρωτισμός

Η έννοια της τάξης είναι από αυτές που έχουν ιστορικά κακοποιηθεί τόσο πολύ που έχουν τελικά ταυτιστεί με τον ολοκληρωτισμό. Αυτό οφείλεται στην ανικανότητα του ανθρώπου να συνθέσει πράγματα φαινομενικώς αντιφατικά, όπως είναι η τάξη και η ελευθερία, στην τάση του για κυριαρχία και στο αγελαίο ένστικτο που ρέπει στην ομοιομορφία (κι ας νομίζουν οι μόδες ότι εξατομικεύουν τον άνθρωπο).

(3ο Μέρος του άρθρου “Η πλειοψηφία ως μειοψηφία και τα προβλήματά της στη δημοκρατία")

3.-Η μειοψηφία
Η κακή όψη της μειοψηφίας έχει αναλυθεί προηγούμενα, γι’ αυτό εδώ θα αναφερθούμε στην άλλη της πλευρά.
Η μειοψηφία δεν είναι σε κάθε περίπτωση μια εξουσιαστική ελίτ που επιχειρεί να εκμεταλλευτεί συμφεροντολογικά το πλήθος των ανθρώπων. Ο μεγάλος φιλόσοφος Πλάτωνας, θέλοντας να τιθασευτεί το θηρίο της άγνοιας των ανθρώπων (συμπεριλαμβανομένων και των ισχυρών), πρότεινε να κυβερνούν οι άριστοι (δηλαδή μία φωτισμένη μειοψηφία), αλλά φυσικά άριστοι με τα δικά του κριτήρια του Αγαθού, του Ωραίου και του Αληθινού.

(2ο Μέρος του άρθρου “Η πλειοψηφία ως μειοψηφία και τα προβλήματά της στη δημοκρατία")

Είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν έξωθεν τις αποφάσεις του ανθρώπου μη όντες εγγενείς στη συνείδησή του.

α) Η γνώση
Η διαμόρφωση της γνώμης της πλειοψηφίας εξαρτάται από διάφορους παράγοντες μεταξύ των οποίων η γνώση. Το πώς θα ερμηνεύσει και θα χρησιμοποιήσει κανείς τη γνώση εξαρτάται φυσικά και από τους εσωγενείς παράγοντες όπως π.χ. η προαναφερθείσα ιδιοτέλεια, η ερμηνεία αυτή δεν είναι άλλο από την ανταπόκριση του ανθρώπου στην επαφή του με το περιβάλλον.

Είναι φανερό ότι είναι πλήθος οι έννοιες που διαστρεβλώνονται στην καθημερινότητα του ανθρώπου, η οποία κυριαρχείται από την ευκολία του αυτονόητου. Στην πραγματικότητα, όλο το εννοιολογικό υπόβαθρο της ανθρώπινης ζωής χρειάζεται αναβάθμιση και επαναπροσδιορισμό, για να επιλυθούν κάποτε τα δραματικά προβλήματά της.

Μία από τις έννοιες που εγγυήθηκαν τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη είναι η πλειοψηφία, που έχει επίσης διαστρεβλωθεί τόσο επειδή δεν λαμβάνουμε υπόψη τη φύση της και επειδή θεωρείται ως απόλυτο κριτήριο της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης, που είναι αναληθές. Όσοι προσπάθησαν να παραμερίσουν το πρόβλημα αυτό μέσω κάποιας μορφής πολιτικής οργάνωσης είτε θεωρήθηκαν "αριστοκρατικοί" είτε αστόχησαν. Το πρόβλημα είναι δυσεπίλυτο και πραγματικά περιέχει κινδύνους ολοκληρωτισμού - αλλά πρέπει να μην αγνοούμε την ύπαρξή του.

Παρ' όλο που κάποιο είδος προτύπου πάντοτε ρυθμίζει την ανθρώπινη ζωή, ο άνθρωπος δεν μπορεί να κατανοήσει και να αποδεχθεί ότι αυτά τα πρότυπα επηρεάζουν τον τρόπο που σκέπτεται και επιλέγει αλλά και αντίστροφα ο τρόπος της αντίληψής του επηρεάζει το είδος των προτύπων που επιλέγει. Αυτό βασίζεται στον εσωτερικό διχασμό που βιώνει ο ίδιος μέσα του και που προκαλεί σύγκρουση με αντιφατικές επιθυμίες καθώς και σύγκρουση με το περιβάλλον. Οι απόψεις του Χομπς για την κακότητα του ανθρώπου έχουν εδώ απόλυτη εφαρμογή, αλλά το ζήτημα είναι αν αυτά τα χαρακτηριστικά της κακότητας είναι ανεξάλειπτα ή μη. Αν δεν είναι, τότε υπάρχει υποχρέωση αλλαγής τους, αν όμως εκ φύσεως δεν μπορούν να αλλάξουν, τότε όπως λέει ο Χομπς πρέπει να φερθεί κανείς με σύνεση, για να υπάρξει κοινωνία – κι εμείς προσθέτουμε: αν αξίζει να υπάρχει μια τέτοια κοινωνία.

Η ιστοσελίδα μας χρησιμοποιεί cookies για την ευκολία της περιήγησης σας. Χρησιμοποιώντας τη ιστοσελίδα αποδέχεστε την χρήση τους.