Τελευταίες Ειδήσεις
Τρίτη, 14 Φεβρουαρίου 2017 17:01

Γλώσσα και Νόημα

Έγραψε ο
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

Η γλώσσα είναι ένα ιδίωμα του ανθρώπου που τον ξεχωρίζει από τα άλλα βασίλεια. Εννοούμε εδώ τη γλώσσα ως έκφραση εσωτερικών αιτίων και ως γραπτό και προφορικό σύμβολο των εσωτερικών νοημάτων που διευκολύνει την επικοινωνία. Βέβαια, ένα είδος γλώσσας υπό ευρεία έννοια, όπως έχουμε μάθει ώς τώρα, διαθέτουν τα βασίλεια φυτικό και ζωικό ως κώδικα επικοινωνίας μεταξύ των μελών τους, όμως δεν υπάρχει ο Λόγος, εκείνη η νοητική επεξεργασία για την οποία είναι ικανός ο άνθρωπος.

Το πρόβλημα που ανακύπτει εδώ είναι το εξής: Είναι η γλώσσα αίτιο ή επιφαινόμενο; Σύμβολο ή συμβολιζόμενο; Κύριο ή δευτερεύον στοιχείο;

Κατά την άποψή μας η γλώσσα είναι επιφαινόμενο, σύμβολο και δευτερεύον στοιχείο σε σχέση με το νόημα που είναι το αίτιο της γλώσσας. Ταυτόχρονα, δεν πρέπει να παραγνωρίσουμε ποτέ το γεγονός ότι και η γλώσσα βοηθάει στην ανάπτυξη νοημάτων και υπάρχει μία συνεχής αλληλεπίδραση ανάμεσά τους. Όμως ακόμη και αυτή η αλληλεπίδραση, για να υπάρξει, πρέπει να υπάρχει νόημα ή σκοπός, επειδή αυτό είναι το κινούν αίτιο αυτής της σχέσης. Όπως λέει ο Χάιντεγκερ η γλώσσα είναι ο Οίκος του Είναι, δηλαδή ο τόπος όπου κατοικεί το Είναι – και φυσικά το Είναι έχει σχέση κυρίως με το νόημα.

Εδώ είμαστε υποχρεωμένοι να διευκρινίσουμε το εξής: η γλώσσα δεν είναι εξ αυτού του λόγου εργαλείο, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι. Αυτή είναι μία βάρβαρη άποψη που τείνει στο να εργαλειοποιεί τα πάντα. Η γλώσσα έχει μία ψυχικότητα και μια ζωή που είναι στενά συνυφασμένη με αυτήν του νοήματος το οποίο υπηρετεί και εκφράζει, δηλαδή η σχέση τους είναι ζωντανή και τα όρια ανάμεσά τους δεν είναι εύκολα διακριτά.

Βέβαια, το νόημα μπορεί να παίρνει διαφορετικές μορφές ανάλογα με τη φάση του πολιτισμού ή την ατομική κατάσταση Π.χ. μπορεί να βρίσκεται μέσα στο πάθος ή μέσα στη νόηση ή στην ανάγκη κτλ. Δεν συνδέεται κατ’ ανάγκην με τη σκέψη. Όσο βέβαια ο άνθρωπος εξελίσσεται πέραν των παθών, το νόημα θα συνδέεται όλο και εντονότερα με τη νόηση και τη σκέψη -αλλά και πέραν αυτών- που θα γίνονται ζωτικοί παράγοντες και όχι παράγοντες μιας νεκρής απόστασης για τον παρατηρητή, όπως λανθασμένα εκλαμβάνουν ορισμένοι τη σκέψη.

Εξάλλου, το νόημα ως θεμελιώδες αίτιο της ζωής είναι στο κέντρο μίας μεγάλης διαμάχης, επειδή η φύση του είναι διαφιλονικούμενη και άπτεται κατ’ ανάγκην εσχατολογικών θεμάτων που δεν μπορούν να τύχουν οριστικής ερμηνείας και απάντησης. Αν το νόημα είναι το αίτιο της γλώσσας, τότε δεν μπορεί η γλώσσα να είναι το μόνο χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από τα άλλα βασίλεια της φύσης. Σε αυτή την περίπτωση θα είναι μόνον το σύμβολο του αιτίου που είναι η πραγματική ειδοποιός διαφορά του από αυτά.

Βέβαια, υπό μία άλλη έννοια και το νόημα ίσως αποτελεί ένα είδος γλώσσας σε σχέση με μια άγνωστη οντολογική φύση που το υπερβαίνει. Αλλά ας μείνουμε στη γλώσσα ως έκφραση εσωτερικών αιτίων και ως γραπτό και προφορικό σύμβολο των εσωτερικών νοημάτων που διευκολύνει την επικοινωνία.

Η ίδια η γλώσσα είναι ένας φορέας επικοινωνίας και εννοιών ή νοημάτων. Όμως και το ίδιο το νόημα είναι πολύ περισσότερο τέτοιος φορέας επικοινωνίας, όπου μάλιστα η επικοινωνία γίνεται πρώτα με τον εαυτό σε επίπεδο σκέψης, αίσθησης και συνειδητοποίησης, καταγράφοντας αυτό που ο εαυτός αντιλαμβάνεται και όχι κατ’ ανάγκην σε γραπτό ή προφορικό επίπεδο. Το νόημα συνειδητοποιούμενο και αποκτώντας την ιστορική του ατομική διάσταση ενδύεται με λέξεις. Το πού τελειώνει το ένα και πού αρχίζει το άλλο είναι μάλλον αδύνατον να διακριβωθεί με ακρίβεια, αν μάλιστα και το ίδιο το νόημα είναι ένα είδος γλώσσας υπερβατικότερης, τότε η διάκριση γίνεται ακόμη δυσχερέστερη. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το νόημα περιλαμβάνει τη γλώσσα, αλλά η γλώσσα δεν περιλαμβάνει κατ’ ανάγκην το νόημα, γιατί το νόημα είναι ιδίωμα του υποκειμένου και όχι της οργάνωσης λέξεων.

Book-pen-83

Το παραπάνω χαρακτηριστικό της συνειδητοποίησης αναφέρεται στην αυτεπίγνωση του ανθρώπου ή την αυτοσυνείδηση, την οποία δεν φαίνεται να διαθέτουν τα ζώα – ή ίσως τη διαθέτουν σε πολύ ατελή μορφή, πράγμα που τα διαφοροποιεί δραματικά από τον άνθρωπο. Εδώ αρχίζουμε να αγγίζουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια την ειδοποιό διαφορά ανάμεσα στον άνθρωπο και το ζωικό.

Αυτό το γεγονός της σχέσης γλώσσας και νοήματος δεν είναι μία διαπίστωση άχρηστη, αλλά αποφασιστικής σημασίας, εφ’ όσον την αποδεχθούμε. Στην παιδεία, στην εξέλιξη ενός έθνους, στην ανάπτυξη κάθε νέας γενιάς, δεν αρκεί η ύπαρξη της γλώσσας για να πορευτούν στο μέλλον. Η γλώσσα είναι απόλυτα αναγκαία για την επικοινωνία, την έκφραση καθώς και την περαιτέρω ανάπτυξη της συνείδησης, αλλά μόνη της δεν εκπροσωπεί τίποτε, αν λείπει το νόημα. Η απουσία νοήματος ή η απουσία οραματικού νοήματος φτωχαίνει σταδιακά τη γλώσσα και, αντί αυτή να εμπλουτίζεται με τον χρόνο που περνάει και να αλληλεπιδρά με το νόημα, αντιθέτως συρρικνώνεται και πεθαίνει. Στην μεν πρώτη περίπτωση της απουσίας νοήματος αυτό συμβαίνει, επειδή ο άνθρωπος στην καθημερινότητά του μη λειτουργώντας νοήματα έχει ανάγκη χρήσης λίγων λέξεων με συνέπεια τα υπόλοιπα να πεθαίνουν από αχρησία. Στην δε δεύτερη περίπτωση συμβαίνει, επειδή η απουσία οραματικού νοήματος αφήνει χώρο για κυριαρχία της επιθυμίας ως νοήματος, η οποία όμως είναι χαοτική στη φύση της και αποτελεί ενέλιξη που αντιστρατεύεται το νόημα και διαστρεβλώνει τη γλώσσα, αν δεν την καθιστά κιόλας άχρηστη.

Η μεγάλη ανάγκη του κόσμου ήταν πάντοτε τα νοήματα που κατευθύνουν τη ζωή του. Όταν όμως φθάνουμε στο σημείο να υπάρχει τμήμα της διανόησης που απορρίπτει το νόημα ως κάτι που στερεί την ελευθερία (κατά την άποψή μας είναι η ελευθερία της αυθαιρεσίας που περιορίζεται), τότε η γλώσσα ή θα πεθάνει ή θα γίνει όργανο παραπλάνησης και διαστρέβλωσης. Συμβαίνουν και τα δύο ταυτόχρονα. Μία ελίτ εξουσίας παντός είδους (π.χ. διανοητική ελίτ)  χρησιμοποιεί τη γλώσσα επιδέξια αλλά παραπλανητικά και χωρίς νόημα και ένα μεγάλο πλήθος ανθρώπων χάνει το προνόμιο της γλώσσας είτε από αμέλεια και απουσία νοήματος ζωής είτε λόγω ύπαρξης φτωχού νοήματος.

Τα νοήματα εκπροσωπούν στόχους ζωής, συνειδητούς ή ασυνείδητους, και έτσι φθάνουμε στο πεδίο των κινήτρων, του σκοπού και του οράματος.

Η γλώσσα μέχρι σήμερα έχει αναλυθεί περισσότερο με την προοπτική της εξωτερικής ταυτότητας ενός έθνους, ενός τυπικού χαρακτηριστικού. Όμως είναι καιρός πια να αφήσει χώρο για αυτό που εκπροσωπεί, σύμφωνα με το πλατωνικό αξίωμα της ιεράρχησης των αξιών ή ιδεών. Ο πολιτισμός των συμβόλων πρέπει να λάβει τέλος, όχι για να αφανιστούν τα σύμβολα, αλλά για να μην υποκαθιστούν και κρύβουν το συμβολιζόμενο νόημα. Τότε θα ζήσουν και αυτά.

Ιωάννα Μουτσοπούλου
Μέλος της ΜΚΟ Σόλων

Φωτογραφίες: pixabay.com

(solon.org.gr)

Διαβάστηκε 110 φορές

ΜΚΟ για την Σύνθεση και τον Οικολογικό Πολιτισμό

×
ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΚΛΗΡΩΣΗ

ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΚΛΗΡΩΣΗ

1.    Η «STAR Α.Ε.», Ραδιοτηλεοπτικός Οργανισμός Κεντρικής Ελλάδας, που εδρεύει στο 4οχλμ. Ν.Ε.Ο. Λαμίας - Αθηνών, (εφεξής καλούμενη Διοργανώτρια), διοργανώνει διαγωνισμό, σύμφωνα με την κατωτέρω περιγραφόμενη διαδικασία, όπου θα διανεμηθούν δώρα μέσω κληρώσεως. Ο διαγωνισμός θα λάβει χώρα μέσω των ιστοσελίδων του σταθμού www.tvStar.gr και www.starsports.gr.

2.    Δικαίωμα συμμετοχής μπορούν να αποκτήσουν όσα φυσικά πρόσωπα διαμένουν στην Ελλάδα. (στο εξής οι «Δικαιούμενοι Συμμετοχής ή Συμμετέχοντες»). Για όσους συμμετέχοντες δεν έχουν συμπληρώσει το δέκατο όγδοο (18ο) έτος της ηλικίας τους, κρίνεται απαραίτητη η ύπαρξη γονικής συγκατάθεσης. Αποκλείονται από τη συμμετοχή στο διαγωνισμό οι εργαζόμενοι στη STAR Α.Ε., τα μέλη της οικογένειας τους καθώς και τα πρόσωπα που εμπλέκονται άμεσα στην διαχείριση της εν λόγω προωθητικής ενέργειας.

3.    Η συμμετοχή στο Διαγωνισμό γίνεται με τους εξής τρόπους:
Οποιοσδήποτε, Δικαιούμενος Συμμετοχής, που εισέρχεται στις διευθύνσεις www.tvStar.gr και www.starsports.gr,  έχει τη δυνατότητα να δηλώσει συμμετοχή στην κλήρωση για τα δώρα, εφόσον κάνει:
•    Like στη σελίδα του STAR Κεντρικής Ελλάδας στο facebook
•    Like στη δημοσίευση και
•    Share (κοινοποίηση) της δημοσίευσης στο χρονολόγιό του.

4.    Οι νικητές του διαγωνισμού θα προκύψουν από κλήρωση, μέσω της πλατφόρμας random.org, μεταξύ των εγκύρων συμμετοχών, που καταγράφηκαν κατά τη διάρκειά του.

5.    Τα δώρα είναι προσωπικά, ανεπίδεκτα μεταβιβάσεως και δεν ανταλλάσσονται με χρήματα.

6.    Οι τυχεροί/τυχερές θα ενημερώνονται από τη δημοσίευση των ονομάτων που θα αναρτάται στις ιστοσελίδες του διαγωνισμού www.tvStar.gr και www.starsports.gr. Οι βεβαιώσεις για τα δώρα θα παραλαμβάνονται αυτοπροσώπως, με την επίδειξη της αστυνομικής τους ταυτότητας ή άλλου σχετικού αποδεικτικού, από τα γραφεία της STAR Α.Ε.
(Πληροφορίες: 22310 46725 /  Καθημερινά: 12:30 – 13:30 & 19:00 – 20:00) 

7.    Οι τυχεροί/τυχερές θα πρέπει να παραλάβουν τις βεβαιώσεις για τα δώρα  τους εντός επτά (7) ημερών από την ημερομηνία της δημοσίευσης των ονομάτων. Μετά το πέρας των επτά (7) ημερών το δώρα θα παραλαμβάνουν οι επιλαχόντες. Ομοίως, σε περίπτωση που δεν επαληθευτεί η εγκυρότητα της συμμετοχής του νικητή.

8.    Η Διοργανώτρια διατηρεί το δικαίωμα να ανακοινώσει τα ονόματα των τυχερών στις ιστοσελίδες www.tvStar.gr και www.starsports.gr, σε οποιοδήποτε έντυπο ή σε μέσα μαζικής ενημέρωσης και να προβεί σε διαφημιστική εκμετάλλευση κάθε σχετικού γεγονότος. Οι συμμετέχοντες, δια της υποβολής δήλωσης συμμετοχής συναινούν ανέκκλητα και ανεπιφύλακτα για τη δημοσίευση του ονόματός τους ή για τη χρήση του σε σχετικό διαφημιστικό πρόγραμμα χωρίς την καταβολή οποιασδήποτε αμοιβής ή αποζημίωσης. Αναφορικά με τα στοιχεία των συμμετεχόντων, θα τηρηθεί από τη Διοργανώτρια απόλυτη εχεμύθεια και δεν θα χρησιμοποιηθούν για κανένα απολύτως λόγο παρά μόνο για τους λόγους που αναφέρονται στο παρόν. Η Διοργανώτρια διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει το email των συμμετεχόντων για την αποστολή ενημερωτικού υλικού που αφορά τη συγκεκριμένη ενέργεια, ή σχετικές προωθητικές ενέργειες που πρόκειται να διεξαγάγει η ίδια. Η επεξεργασία όλων των δεδομένων θα γίνει με βάση τις διατάξεις του ν. 2472/1997 (Νόμος περί προστασίας του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα).

9.    Η Διοργανώτρια τηρεί το δικαίωμα να τροποποιήσει τους όρους της κλήρωσης ή να μεταθέσει την ημερομηνία διεξαγωγής της κλήρωσης κατά την κρίση της, να παρατείνει ή να συντομεύσει τη διάρκεια του, ανά πάσα στιγμή κατά την διάρκεια της Ενέργειας και χωρίς προειδοποίηση, με την δημοσίευση νεότερης ανακοίνωσης στις προαναφερόμενες ιστοσελίδες.
Οι ως άνω τροποποιήσεις θα είναι δεσμευτικές για όλους τους συμμετέχοντες.

10.    Οι διοργανωτές δεν φέρουν καμία ευθύνη εάν για λόγους που βρίσκονται εκτός της σφαίρας επιρροής και ελέγχου τους, όπως ενδεικτικά αναφέρονται: προσβολή από ιούς υπολογιστών, παράνομη ενέργεια ή επέμβαση, απάτη, τεχνικά προβλήματα, επηρεάζεται προσωρινώς η ομαλή εξέλιξη του διαγωνισμού.

11.    Απαγορεύεται αυστηρά η με οποιονδήποτε τρόπο τροποποίηση ή απόπειρα τροποποίησης των όρων του παρόντος, με σκοπό κυρίως την τροποποίηση ή αλλοίωση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού ή την επιρροή με αυτοματοποιημένο ή αθέμιτο μέσο της εγκυρότητας των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού ή του καθορισμού του νικητή. Εάν αποδειχθεί ότι κάποιος συμμετέχων έχει αναδειχθεί νικητής παραβιάζοντας τους όρους του παρόντος, με απατηλά μέσα, δεν θα του απονεμηθεί το δώρο του ή θα απώλυται αυτοδικαίως κάθε δικαίωμα κατοχής του, η δε Διοργανώτρια στην περίπτωση αυτή επιφυλάσσεται παντός δικαιώματός της εναντίον του εν λόγω συμμετέχοντα.

12.    Οι παρόντες όροι θα είναι ανηρτημένοι καθ’ όλη τη διάρκεια των διαγωνισμών στις ιστοσελίδες www.tvStar.gr και www.starsports.gr, που διατηρεί η διοργανώτρια στο διαδίκτυο.

13.    Οι παρόντες όροι διέπονται και συμπληρώνονται από το ελληνικό δίκαιο. Λαμβάνοντας μέρος στην κλήρωση, οι συμμετέχοντες θεωρείται ότι έχουν ανεπιφύλακτα αποδεχθεί και συμφωνήσει με τους δεσμευτικούς αυτούς όρους, κανόνες και προϋποθέσεις. Κάθε επιπλέον ανακοίνωση με οδηγίες για την συμμετοχή, θα αναρτηθεί στις ιστοσελίδες www.tvStar.gr ή www.starsports.gr από την Διοργανώτρια και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα αυτών των όρων.

14.    Η συμμετοχή στην κλήρωση προϋποθέτει την ανεπιφύλακτη αποδοχή όλων των ανωτέρω όρων.

×
×
Η ιστοσελίδα μας χρησιμοποιεί cookies για την ευκολία της περιήγησης σας. Χρησιμοποιώντας τη ιστοσελίδα αποδέχεστε την χρήση τους.