Κοινοβουλευτική παρέμβαση Σαρακιώτη για τον κίνδυνο παταγώδους αποτυχίας του «Εξοικονομώ 2025»

Στη Βουλή φέρνει ο Βουλευτής Φθιώτιδας, Γιάννης Σαρακιώτης τα σοβαρά προβλήματα που έχουν ανακύψει κατά την υλοποίηση του προγράμματος «Εξοικονομώ 2025», καταθέτοντας κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Όπως επισημαίνεται στο κείμενο της ερώτησης, το «Εξοικονομώ 2025» εξαγγέλθηκε από την Κυβέρνηση ως ένα από τα βασικότερα εργαλεία ενεργειακής αναβάθμισης των κατοικιών και στήριξης των νοικοκυριών απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος. Ωστόσο, παρά τη σημασία του προγράμματος, η εφαρμογή του συνοδεύεται από πλήθος δυσλειτουργιών, οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο τόσο την επιτυχή ολοκλήρωση των παρεμβάσεων όσο και την οικονομική ασφάλεια των ωφελουμένων.

Ο Βουλευτής Φθιώτιδας αναδεικνύει ότι το χρονικό περιθώριο υλοποίησης του προγράμματος είναι αισθητά μικρότερο σε σχέση με αντίστοιχα προγράμματα προηγούμενων ετών, ενώ παράλληλα οι πολίτες, οι μηχανικοί και οι επαγγελματίες του κλάδου βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρά εμπόδια. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι δυσχέρειες επικοινωνίας με το Help Desk του προγράμματος, οι σημαντικές καθυστερήσεις στην προμήθεια κρίσιμου εξοπλισμού και υλικών, καθώς και η αδυναμία εξεύρεσης διαθέσιμων εξειδικευμένων τεχνικών συνεργείων λόγω της αυξημένης ζήτησης εντός ασφυκτικού χρονικού πλαισίου σε πανελλαδικό επίπεδο. Όπως τονίζεται, η πίεση για ολοκλήρωση των εργασιών εντός ολίγων μηνών εγκυμονεί και σοβαρούς κινδύνους κακοτεχνιών, υπονομεύοντας τον ίδιο τον ενεργειακό και περιβαλλοντικό στόχο του προγράμματος.

Παράλληλα, ο κ. Σαρακιώτης επισημαίνει ότι οι καθυστερήσεις δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα των ωφελουμένων, καθώς το ίδιο το Υπουργείο φέρει την ευθύνη της αρχικής πολύμηνης (άνω των 8 μηνών) καθυστέρησης έγκρισης των αιτήσεων. Ως εκ τούτου, τυχόν απένταξη δικαιούχων λόγω αδυναμίας τήρησης των προθεσμιών υλοποίησης των εργασιών ενδέχεται να μετακυλήσει σημαντικά οικονομικά βάρη στους ίδιους τους πολίτες, οι οποίοι καλούνται να αντιμετωπίσουν συνέπειες που απορρέουν από αντικειμενικές δυσχέρειες και όχι από δική τους αμέλεια.

Μέσω της κοινοβουλευτικής του παρέμβασης, ο Βουλευτής Φθιώτιδας ζητά από το Υπουργείο Ενέργειας να εξετάσει το ενδεχόμενο της χορήγησης παράτασης του προγράμματος ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη και ποιοτική υλοποίηση των εγκεκριμένων παρεμβάσεων καθώς οι καθυστερήσεις, που παρατηρούνται, οφείλονται σε αντικειμενικούς παράγοντες όπως η έλλειψη υλικών και εξοπλισμού και η αδυναμία εξεύρεσης τεχνικών συνεργείων, να δημοσιοποιήσει στοιχεία σχετικά με την πορεία υλοποίησης ανά Περιφέρεια, καθώς και να αποσαφηνίσει το σχεδιασμό του για τις περιπτώσεις που έχουν εκταμιευτεί προκαταβολές προς τους αναδόχους και υφίσταται κίνδυνος επιβάρυνσης των ωφελουμένων λόγω της μη έγκαιρης ολοκλήρωσης των εργασιών, καθώς πλήθος ωφελουμένων δε διαθέτει την οικονομική δυνατότητα να καταβάλει εξ ιδίων πόρων το 80% του ποσού που δικαιούταν και ανέμενε να λάβει ως επιδότηση.

ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον κ.
Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Θέμα: «Ανάγκη παράτασης και αντιμετώπισης των σοβαρών δυσλειτουργιών κατά την
υλοποίηση του Προγράμματος “Εξοικονομώ 2025”»

Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025» εξαγγέλθηκε από την Κυβέρνηση ως ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία ενεργειακής αναβάθμισης του κτιριακού αποθέματος της χώρας, προκειμένου να συμβάλει στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και στην αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά. Η διαδικασία υποβολής αιτήσεων του εν λόγω προγράμματος ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2025, ενώ οι εγκρίσεις των αιτήσεων και η επιλογή χρηματοδοτικού σχήματος ολοκληρώθηκαν με πολύ μεγάλη καθυστέρηση κατά το διάστημα Νοεμβρίου 2025 – Ιανουαρίου 2026. Εν συνεχεία, οι δικαιούχοι εκλήθησαν να ολοκληρώσουν σειρά απαιτητικών διοικητικών, τεχνικών και χρηματοδοτικών διαδικασιών, περιλαμβανομένων α) της έκδοσης Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, β) της σύναψης δανειακών συμβάσεων όπου απαιτούνταν, γ) της ανάθεσης εργασιών και δ) της προμήθειας εξοπλισμού.

Παρά τις επιμέρους χρονικές επεκτάσεις που έχουν χορηγηθεί μέχρι σήμερα σε ορισμένα στάδια της διαδικασίας, το συνολικό χρονικό περιθώριο υλοποίησης των παρεμβάσεων εξακολουθεί να παραμένει εξαιρετικά περιορισμένο σε σχέση με αντίστοιχα προγράμματα προηγούμενων ετών, στα οποία προβλεπόταν σαφώς μεγαλύτερος χρόνος ολοκλήρωσης. Την ίδια στιγμή, πλήθος μηχανικών, αναδόχων, προμηθευτών και ωφελουμένων καταγράφουν και σημειώνουν σημαντικές δυσχέρειες κατά την υλοποίηση του προγράμματος. Ειδικότερα, παρατηρούνται σοβαρά προβλήματα επικοινωνίας με τις υπηρεσίες υποστήριξης (Help Desk) του προγράμματος, καθώς οι γραμμές επικοινωνίας εμφανίζονται συστηματικά κατειλημμένες, με αποτέλεσμα οι ενδιαφερόμενοι να αδυνατούν να λάβουν έγκαιρες και επίσημες διευκρινίσεις για κρίσιμα ζητήματα που αφορούν
την υλοποίηση των παρεμβάσεων.

Ταυτοχρόνως, η αυξημένη ζήτηση που δημιούργησε το πρόγραμμα έχει οδηγήσει σε σημαντικές ελλείψεις και καθυστερήσεις στην αγορά εξοπλισμού. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις αντλίες θερμότητας, αλλά και το λοιπό εξοπλισμό ενεργειακής αναβάθμισης, καταγράφονται μεγάλοι χρόνοι παράδοσης, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνουν τους τέσσερις (4) μήνες, γεγονός που δυσχεραίνει την τήρηση των προβλεπόμενων προθεσμιών.

Επιπλέον, σημαντικό εμπόδιο αποτελεί η έλλειψη διαθέσιμων εξειδικευμένων τεχνικών συνεργείων, όπως ηλεκτρολόγων, υδραυλικών, αλουμινοκατασκευαστών και συνεργείων θερμομόνωσης.

Η αυξημένη ζήτηση υπηρεσιών σε πανελλαδικό επίπεδο έχει ως αποτέλεσμα μεγάλοι χρόνοι αναμονής να καθιστούν πρακτικά ανέφικτη την ολοκλήρωση των απαιτούμενων εργασιών εντός των προβλεπόμενων χρονικών ορίων. Περαιτέρω, σε πολλές περιοχές της χώρας οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες των τελευταίων μηνών έχουν επηρεάσει καθοριστικά την πρόοδο κρίσιμων εργασιών, όπως η εφαρμογή εξωτερικής θερμομόνωσης.

Σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές των χρησιμοποιούμενων υλικών, η εκτέλεση τέτοιων εργασιών υπό συνθήκες υψηλής υγρασίας, βροχοπτώσεων ή ακατάλληλων θερμοκρασιών εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους κακοτεχνιών και αστοχίας των παρεμβάσεων, θέτοντας σε αμφισβήτηση την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα των ενεργειακών αναβαθμίσεων.

Επειδή το Υπουργείο φέρει την ευθύνη της αρχικής πολύμηνης (άνω των 8 μηνών) καθυστέρησης έγκρισης των αιτήσεων.
Επειδή τα ανωτέρω εκτιμάται ότι δρουν ανασταλτικά απέναντι στον σκοπό του προγράμματος, ο οποίος δεν μπορεί να είναι η βεβιασμένη και ανορθολογική υλοποίηση των απαιτουμένων εργασιών, αποκλειστικά και μόνο για την τήρηση των τιθέμενων ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων.
Επειδή μείζονα προτεραιότητα οφείλει να είναι η ουσιαστική και ποιοτική ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών, σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές και τις απαιτήσεις του προγράμματος.
Επειδή το ισχύον χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του «Εξοικονομώ 2025» είναι σημαντικά συντομότερο σε σχέση με αντίστοιχα προγράμματα προηγούμενων ετών, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι, παρατηρούνται εκτεταμένες καθυστερήσεις στην προμήθεια κρίσιμου εξοπλισμού λόγω αυξημένης ζήτησης και περιορισμένης διαθεσιμότητας στην αγορά.
Επειδή η έλλειψη διαθέσιμων εξειδικευμένων τεχνικών συνεργείων δημιουργεί αντικειμενική αδυναμία έγκαιρης ολοκλήρωσης των εργασιών, ενώ οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες καθιστούν σε πολλές περιπτώσεις τεχνικά αδύνατη ή επισφαλή την εκτέλεση εργασιών ενεργειακής αναβάθμισης.
Επειδή οι δυσλειτουργίες στην υποστήριξη των ωφελουμένων και των επαγγελματιών του προγράμματος δυσχεραίνουν περαιτέρω την ομαλή υλοποίησή του, ενώ οι συνεπαγόμενες καθυστερήσεις δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα των ωφελουμένων ή των συμμετεχόντων στο εν λόγω πρόγραμμα.

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1. Προτίθεται το Υπουργείο να χορηγήσει γενική παράταση της προθεσμίας ολοκλήρωσης του προγράμματος «Εξοικονομώ 2025», ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη και ποιοτική υλοποίηση των εγκεκριμένων παρεμβάσεων;
2. Ποια είναι τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου σχετικά με το ποσοστό ολοκλήρωσης των ενταγμένων έργων ανά Περιφέρεια και σε πανελλαδικό επίπεδο έως σήμερα, ποιος ο αριθμός των αρχικών αιτήσεων (ανά Περιφέρεια) και τα αντίστοιχα ποσοστά ένταξης επί των αρχικών αιτήσεων;
3. Έχει καταγράψει το Υπουργείο τις καθυστερήσεις στην παράδοση εξοπλισμού και στην εξεύρεση εξειδικευμένων τεχνικών συνεργείων και, εάν ναι, ποια μέτρα προτίθεται να λάβει για την αντιμετώπισή τους;
4. Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί αναφορικά με τις περιπτώσεις καθυστερήσεων που αποδεδειγμένα οφείλονται σε αντικειμενικούς παράγοντες, όπως η έλλειψη εξοπλισμού, η αδυναμία εξεύρεσης συνεργείων ή οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες;
5. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει για τη βελτίωση της λειτουργίας και της προσβασιμότητας των υπηρεσιών υποστήριξης του προγράμματος, ώστε οι ωφελούμενοι και οι επαγγελματίες να λαμβάνουν έγκαιρα τις απαραίτητες οδηγίες και διευκρινίσεις;
6. Σε περίπτωση που δεν καταστεί εφικτή η χορήγηση παρατάσεων, πώς διασφαλίζει το Υπουργείο ότι η πίεση τήρησης των υφιστάμενων προθεσμιών δεν θα οδηγήσει σε πρόχειρες ή τεχνικά πλημμελείς παρεμβάσεις που ενδέχεται να υπονομεύσουν τον ενεργειακό και περιβαλλοντικό στόχο του προγράμματος;
7. Ποιο είναι το σκεπτικό πίσω από τη λογική απένταξης του ωφελούμενου στις περιπτώσεις που λόγω των ήδη αναφερομένων δυσκολιών δεν προλάβει την ολοκλήρωση των διεργασιών και όχι λόγω αδιαφορίας ως προς το πρόγραμμα;
8. Δεδομένου ότι έχουν εκταμιευτεί προκαταβολές προς τους αναδόχους και υφίσταται κίνδυνος επιβάρυνσης των ωφελουμένων λόγω της μη έγκαιρης ολοκλήρωσης των εργασιών, ποιος είναι ο σχεδιασμός του Υπουργείου για τη συγκεκριμένη περίπτωση, καθώς πλήθος ωφελουμένων δε διαθέτει την οικονομική δυνατότητα να καταβάλει εξ ιδίων πόρων το 80% του ποσού που δικαιούταν και ανέμενε να λάβει ως επιδότηση;

Ο ερωτών Βουλευτής
Σαρακιώτης Ιωάννης